Vượt ra ngoài khuôn khổ của một sự kiện thể thao thuần túy, Thế vận hội mùa Đông 2026 (Milano Cortina 2026) đang định vị một chuẩn mực mới: Thế vận hội của sự thích nghi và di sản. Thay vì những công trình xây mới tốn kém, Italy chọn cách tận dụng 90% hạ tầng sẵn có, trải dài từ trung tâm kinh tế Milano đến vùng núi di sản Dolomites. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đe dọa các môn thể thao mùa đông, kỳ đại hội lần thứ XXV này là lời giải của châu Âu về một mô hình tổ chức phi tập trung, ưu tiên hiệu quả kinh tế và cam kết xanh hóa toàn diện.

Bước chuyển mình từ mô hình tập trung sang liên kết vùng

Khác với các kỳ đại hội trước đây thường tập trung tại một thành phố chủ chốt, Milano Cortina 2026 ghi dấu ấn là kỳ Thế vận hội đầu tiên trong lịch sử được đặt tên theo hai thành phố và trải dài trên một diện tích rộng lớn hơn 22.000 km2.

Theo chiến lược của Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) về việc tiết kiệm và bảo vệ môi trường, Italy đã tận dụng tối đa cơ sở hạ tầng sẵn có. Milano sẽ là nơi diễn ra các môn băng (khúc côn cầu, trượt băng nghệ thuật), trong khi Cortina d’Ampezzo cùng các vùng lân cận thuộc dãy Dolomites sẽ là "sân khấu" của các môn trượt tuyết và trượt ván. Việc sử dụng tới 90% các địa điểm thi đấu hiện hữu hoặc tạm thời thay vì xây mới hoàn toàn là một tuyên ngôn mạnh mẽ về tính bền vững của nước chủ nhà.

Những nội dung thi đấu và sự thay đổi về chuyên môn

Olympic 2026 sẽ chứng kiến cuộc tranh tài của khoảng 2.900 vận động viên ở 8 môn thể thao với 116 bộ huy chương. Đáng chú ý, đây là kỳ Thế vận hội đầu tiên đưa môn Leo núi trượt tuyết (Ski Mountaineering) vào chương trình thi đấu chính thức. Đây là bộ môn đòi hỏi thể lực cực hạn và kỹ năng sinh tồn, phản ánh xu hướng thể thao mạo hiểm đang ngày càng được ưa chuộng.

Bên cạnh đó, vấn đề bình đẳng giới tiếp tục được đẩy mạnh. Milano Cortina 2026 dự kiến sẽ là kỳ Thế vận hội mùa Đông có tỉ lệ vận động viên nữ cao nhất từ trước đến nay (khoảng 47%), với nhiều nội dung hỗn hợp nam - nữ được bổ sung vào lịch trình.

Thách thức từ biến đổi khí hậu

Dù được tổ chức tại vùng núi Dolomites danh tiếng, ban tổ chức vẫn phải đối mặt với bài toán hóc búa mang tên biến đổi khí hậu. Theo các báo cáo khí tượng mới nhất, sự biến động về lượng tuyết rơi tự nhiên tại các vùng núi cao đang trở nên khó dự báo hơn.

Để ứng phó, Italy đã đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ tạo tuyết nhân tạo tiết kiệm năng lượng và hệ thống quản lý nguồn nước tuần hoàn. Mục tiêu của họ là đảm bảo chất lượng mặt tuyết theo tiêu chuẩn Olympic mà không gây tác động tiêu cực đến hệ sinh thái của các khu bảo tồn thiên nhiên được UNESCO công nhận tại Dolomites.

Biểu tượng và thông điệp văn hóa

Linh vật của kỳ đại hội năm nay là cặp đôi chồn ermine: Tina và Milo. Hình ảnh hai con vật mang màu sắc tương phản không chỉ đại diện cho hai thành phố chủ quản mà còn mang thông điệp về sự kiên cường và khả năng thích nghi, những phẩm chất cốt lõi của con người trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.

Lễ khai mạc dự kiến diễn ra tại sân vận động San Siro huyền thoại ở Milano, trong khi lễ bế mạc sẽ được tổ chức tại Nhà hát Verona - một đấu trường La Mã cổ đại. Sự kết hợp giữa tinh thần thể thao hiện đại và di sản kiến trúc nghìn năm là cách Italy khẳng định vị thế của một cường quốc văn hóa toàn cầu.

Milano Cortina 2026 mang trên mình kỳ vọng về một kỳ đại hội "thông minh và tiết kiệm". Giữa lúc thế giới đang tìm kiếm những hình mẫu phát triển bền vững, sự thành công của Italy sẽ là câu trả lời thỏa đáng nhất cho câu hỏi: Làm thế nào để duy trì sức hút của một giải đấu danh giá nhất hành tinh mà không gây áp lực lên tài nguyên và kinh tế quốc gia.