Đâu là cách tiêu dùng và tiết kiệm thông minh khi thời giá loạn lạc?
Chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mà những biến động địa chính trị không còn là câu chuyện xa xôi trên màn hình tin tức. Khi giá dầu thô liên tục được điều chỉnh theo chiều hướng tăng và những xung đột tại các khu vực trọng yếu chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, "cơn lạm phát" đã thực sự len lỏi vào từng hóa đơn đi chợ, từng bình xăng phải xếp hàng chờ vào mỗi tối thứ Năm. Là người hiện đại, chúng ta không chọn cách lo âu thụ động mà chuyển thành hành động: Quản trị cuộc sống bằng cách thay đổi cấu trúc chi tiêu và thói quen di chuyển.
Tối ưu hóa chi phí di chuyển
Giá xăng dầu phi mã và chúng ta không thể không dịch chuyển để mưu sinh. Nếu có thể, hãy đề xuất với doanh nghiệp về các ngày làm việc từ xa. Đây không chỉ là cách tiết kiệm chi phí xăng xe, mà còn là cách để chúng ta tái tạo năng lượng tinh thần trước những thông tin biến động về chính trị, hòa bình và kinh tế. Bên cạnh việc hạn chế những chuyến đi không cần thiết và ưu tiên đi bộ hoặc đạp xe, thì có những cách giúp chúng ta tối ưu khoảng chi phí cho việc di chuyển.
1. Bảo dưỡng xe máy định kỳ để hạn chế hao hụt nhiên liệu
Chiếc xe thân thuộc vẫn chạy được, và nhiều người trong chúng vẫn nghĩ mọi thứ vẫn ổn. Nhưng thực tế mỗi ngày sử dụng, các linh kiện trong xe máy dần hao hụt. Nếu quên hoặc trì hoãn việc bảo trì vì ngại chi phí tức thời, có thể khiến bạn mất nhiều hơn về sau. Theo các chuyên gia kỹ thuật, một chiếc xe không được bảo dưỡng định kỳ có thể tiêu tốn thêm 10% - 15% lượng nhiên liệu. Theo hiệu ứng tích lũy, số tiền cộng dồn cho việc hao hụt nhiên liệu sẽ cao hơn khoảng tiền bảo trì xe máy định kỳ.

Để xe chạy êm và tiết kiệm xăng, định kỳ xe chạy khoảng 1500 kilomet bạn nên thay nhớt máy và 5000 kilomet cho nhớt hộp số. Nhớt cũ sẽ đặc lại, tạo ma sát lớn khiến động cơ nóng và tốn xăng. Bên cạnh đó, hãy lựa chọn những loại nhớt có chất lượng cao để khoảng thời gian thay nhớt mới sẽ lâu hơn và động cơ cũng hoạt động trơn tru hơn. Ngoài nhớt, bạn cũng cần quan tâm đến áp suất lốp xe. Lốp quá mềm làm tăng diện tích tiếp xúc với mặt đường, khiến xe nặng nề và ngốn xăng hơn.

Bạn cũng nên nhờ các kỹ thuật viên vệ sinh lọc gió cho xe. Khi lọc gió bẩn, động cơ sẽ cần nhiều xăng hơn để bù đắp công suất. Thêm vào đó, hãy vệ sinh luôn hệ thống nhiên liệu như kim phun và bộ chế hòa khí để giúp vận hành mượt màn, đốt cháy nhiên liệu triệt để.
2. Lựa chọn phương thức “dịch chuyển xanh”
"Di chuyển xanh" không đơn thuần là việc đổi từ xe xăng sang xe điện. Đó là một cuộc cách mạng về tư duy, nơi chúng ta tái định nghĩa sự tự do dịch chuyển gắn liền với trách nhiệm môi trường và sự tối ưu hóa tài chính. Xe điện giờ đây không còn là xu hướng, mà là thực tế. Xe máy điện và ô tô điện giúp bạn thoát khỏi sự phụ thuộc vào giá dầu thô thế giới. Không những vậy, các thương hiệu về xe máy hay ô tô điện tung ra nhiều gói ưu đãi hấp dẫn để mọi người chuyển dịch sang di chuyển bằng phương tiện năng lượng xanh.

Song song đó, hãy chọn các phương tiện giao thông công cộng thông minh. Hãy kết hợp nhiều phương tiện để tối ưu hóa hành trình di chuyển. Kết hợp Metro cùng xe buýt công cộng để tiết kiệm chi tiêu và làm nhẹ đi “gánh nặng” xăng dầu lên nền kinh tế tập thể. Và gần đây, tại Thành phố Hồ Chí Minh Chính phủ đã cho khởi động dịch vụ cho thuê xe đạp điện công cộng để giảm thiểu gánh nặng nhiên liệu lên người dân.
Quản lý chi tiêu theo tư duy “kinh tế học ngăn kéo”
"Kinh tế học ngăn kéo" (The Drawer Economics) nói một cách dễ hiểu là tái phân bổ ngân sách chi tiêu để phù hợp với tình hình bất ổn như hiện tại. Khi nguồn thu nhập vừa được nạp vào tài khoản, bạn hãy phân chia một cách hợp lý nguồn thu nhập thành những khoản chi tiêu có mục đích. Trong thời kỳ ổn định, người ta thường chia theo tỉ lệ 50/30/20 nhưng giờ đây bạn có thể cân nhắc công thức mới là 70/20/10. Trong đó, 70% cho sinh hoạt phí và bù đắp cho khoảng trượt giá thị trường, 20% cho tiết kiệm và đầu tư an toàn và 10% cho việc nâng cao giá trị bản thân.

Ngoài những chi phí dành cho việc sinh tồn như thực phẩm cơ bản, di chuyển, bảo hiểm… bạn hãy ưu tiên cho nhóm chi tiêu mang lại giá trị bền vững thay vì những điều mang lại sự thỏa mãn nhất thời. Nhóm mang giá trị bền vững bao gồm chi tiêu cho sức khỏe, giáo dục. Trong lúc thị trường thế giới đang căng thẳng, thay vì mạo hiểm với các kênh đầu tư rủi ro cao, hãy dành một phần ngân sách để học thêm về quản lý tài chính chuyên sâu hoặc các kỹ năng mới.
Tựa như lối sống “Minimalist Maximalism” - Mua ít nhưng chất lượng, bạn hãy mua một món đồ có tính ứng dụng cao và bền bỉ thay vì năm món đồ giảm giá nhưng chất lượng kém. Điều này giúp bạn tránh được cái bẫy "lạm phát phong cách sống". Bên cạnh đó, hãy hủy gia hạn những gói thành viên ít dùng đến, ví dụ như gói sử dụng ứng dụng, nghe nhạc streaming, tập gym… Khi “lỗ rò rỉ” tài chính được bịt kín, bạn sẽ tiết kiệm được một khoảng cho những chi tiêu cần thiết khác.

Kiểm soát chi tiêu không phải là thắt lưng buộc bụng đến mức khắc khổ. Đó là hành trình chọn lọc những gì thực sự mang lại hạnh phúc và sự an toàn lâu dài.