Sau show Xuân Hè 2027 tại Hôtel de Ville, khi được hỏi về ý tưởng phía sau những bộ trang phục với hàng loạt cấu trúc dệt, mảng vải ghép và sợi tua rua, Yohji Yamamoto chỉ nói: “just fringes”. Khi được hỏi về ý nghĩa của bộ sưu tập, ông tiếp tục để người xem tự quyết định. Cách trả lời ngắn gọn ấy khá phù hợp với một nhà thiết kế đã dành phần lớn sự nghiệp để đặt câu hỏi về cách quần áo được tạo nên, thay vì đưa ra công thức cố định cho người mặc.

Xuân Hè 2027 tiếp tục tinh thần giải cấu trúc quen thuộc của Yamamoto, nhưng lần này điểm nhìn được đưa sâu hơn vào vật liệu. Nếu những mùa trước thường gây chú ý bằng việc làm lệch phom dáng, thay đổi tỷ lệ hay tháo rời cấu trúc của một bộ trang phục, mùa này ông tập trung vào chính tấm vải. Những sợi dọc, sợi ngang, mối nối và khoảng trống giữa chúng lần lượt được đưa ra trước mắt người xem. Từ đó, tua rua trở thành dấu hiệu xuyên suốt của bộ sưu tập, vừa tạo chuyển động, vừa cho thấy bề mặt vải có thể được hình thành và tháo rời như thế nào.

Show mở đầu bằng những mảng vải hai màu được dựng trên khung dây, tạo thành các đường cong xoắn quanh cơ thể. Cấu trúc ấy mang vẻ cứng cáp và có tính điêu khắc, trước khi dần nhường chỗ cho những bộ váy mềm hơn. Các mảng vải bắt đầu quấn quanh người mẫu, chồng lên nhau rồi kéo dài xuống phía dưới. Càng xuôi về cuối show, khung định hình ở những look đầu tiên dần được thay thế bằng độ rủ tự nhiên của vải. Nhịp chuyển chậm rãi nối tiếp nhau, bởi nó cho thấy Yamamoto bắt đầu từ cấu trúc rồi để chính vật liệu làm mềm những cấu trúc ấy.

Đó cũng là lý do váy chiếm phần lớn bộ sưu tập, trong khi quần chỉ xuất hiện ở số ít thiết kế. Với phom dài, Yamamoto có nhiều khoảng trống để vải tiếp tục chuyển động sau khi rời khỏi cơ thể. Tà váy kéo dài phía sau, những dải sợi rơi xuống từ thân áo hay các lớp vải tách khỏi cơ thể đều thay đổi theo từng bước chân. Sẽ chẳng nhận ra được cái bồng bềnh tà bay, hay tính mềm mại của tua rủ nếu người mặc không cất bước, vì thế dáng hình của trang phục về sau được hoàn thiện trong chuyển động.

Điểm đáng chú ý nhất nằm ở cách Yamamoto xử lý bề mặt. Ở một số thiết kế, mật độ sợi được giảm xuống để những sợi dọc còn lại kéo dài thành các đường thẳng trên cơ thể. Tấm vải từ đó chuyển thành dạng mạng lưới, trong khi những phần sợi thừa rơi xuống thành tua rua. Ranh giới giữa vải và sợi trở nên khó xác định. Người xem có thể nhìn thấy quá trình tạo nên vật liệu ngay trên bề mặt trang phục, thay vì chỉ nhìn thấy kết quả cuối cùng.

Kỹ thuật này nối trực tiếp với những gì Yamamoto đã theo đuổi trong các mùa gần đây. Xuân Hè 2026 từng tập trung vào xếp nếp, thắt nút, quấn vải, tua rua và các thao tác xử lý bề mặt. Sang Xuân Hè 2027, những kỹ thuật ấy vẫn xuất hiện nhưng được đẩy sâu hơn vào cấu trúc của vật liệu. Tấm vải được ghép, kéo giãn, tháo sợi rồi tái tổ chức thành hình dạng mới. Vì vậy, tua rua ở mùa này bước ra khỏi phần phụ cận ở gấu áo để trở thành điểm kết nối của chính cấu trúc trang phục.

Sự thay đổi ấy cũng khiến bảng màu tiết chế của bộ sưu tập có thêm chiều sâu. Đen, trắng, đỏ và những sắc trung tính được xử lý trên nhiều mật độ dệt khác nhau. Cùng là màu đen, khi nằm trên bề mặt dày sẽ tạo cảm giác đặc và nặng, nhưng khi được dệt thưa lại cho phép ánh sáng xuyên qua. Những sợi dây trắng trên nền tối đôi khi tạo thành những đường nét giống nét vẽ, trong khi các mảng đỏ xuất hiện thưa hơn để tạo điểm nhấn.

Nếu được hỏi về ý nghĩa của bộ sưu tập, có lẽ sẽ có phần cho “French”. Có thể nhận ra một phần tinh thần Pháp trong bảng màu, những bề mặt gợi liên tưởng đến vải may mặc cổ điển và cách Yamamoto đưa các yếu tố của may đo vào những phom dáng mềm. Tuy vậy, “French” ở đây giống một gợi ý hơn là chủ đề. Tính Pháp hòa vào không gian Hôtel de Ville và tổng thể âm nhạc và trình diễn, rồi trở thành lớp tham chiếu đặt cạnh ngôn ngữ Nhật đặc trưng của Yamamoto.

Bộ sưu tập không cụ thể về những ý niệm nào, nhưng cơ thể phụ nữ sẽ luôn là điểm neo cho toàn bộ quá trình ấy. Yamamoto nói phụ nữ và cơ thể phụ nữ là nguồn cảm hứng quan trọng của mình, điều có thể nhận thấy qua cách ông xử lý eo, vai và chiều dài váy. Một số thiết kế để lộ khoảng eo giữa các lớp vải, trong khi những lớp dệt mỏng khác phủ lên cơ thể và để da xuất hiện phía dưới. Sự gợi cảm vì thế đến từ quan hệ giữa da, vải và chuyển động, thay vì phụ thuộc vào mức độ phô bày cơ thể.

Cách xử lý này cũng tiếp tục đặc điểm lâu năm trong thiết kế của Yamamoto: dùng trang phục để tạo khoảng không quanh cơ thể. Những lớp vải dài và rộng bao bọc người mặc, nhưng vẫn để cơ thể hiện diện qua các khoảng trống và chuyển động. Ở Xuân Hè 2027, hiệu ứng ấy được tăng cường bởi những bề mặt dệt thưa và các lớp knit mỏng. Trang phục vừa tạo cảm giác che phủ, nhưng cũng cho phép người xem nhận ra hình dáng cơ thể bên dưới.

Đằng sau những bề mặt phức tạp ấy là quan niệm của Yamamoto về quá trình làm nghề. Một NTK cầu toàn như ông luôn nói quá trình sáng tạo luôn đi kèm sự chịu đựng, hay tích cực hơn, là sự kiên nhẫn. Xuân Hè 2027 có thể được đọc từ chính tinh thần đó, rằng mọi kỹ thuật sẽ được thử nghiệm trên nhiều chất liệu, được thay đổi tỷ lệ và cấu trúc cho đến khi trở thành ngôn ngữ chung của bộ sưu tập.

Điều này càng đáng chú ý trong thời điểm hình ảnh thời trang ngày càng được tiếp nhận qua màn hình. Các bức ảnh có thể ghi lại màu đen của len, nhưng khó truyền tải độ nặng của nó hay cách từng sợi bung ra khi người mặc bước đi. Một đoạn phim có thể ghi lại tà váy kéo dài phía sau, nhưng vẫn khó lòng thay thế được cảm giác quan sát chất liệu trong không gian thực.

Có lẽ vì thế mà nhà Yohji Yamamoto đã dành nhiều sự chú ý cho chính cách khán giả nhìn show. Trong khoảng một năm rưỡi qua, những tấm thiệp được đặt trên ghế khách mời, nhắc họ hiện diện trước buổi diễn bằng đôi mắt thay vì màn hình điện thoại. Ở những show gần đây, số lượng điện thoại được giơ lên cũng giảm xuống.

Với SS27, điều ấy càng trở nên hợp lý. Nhiều chi tiết quan trọng của bộ sưu tập nằm ở những thay đổi nhỏ mà hình ảnh tĩnh khó ghi lại: độ trong của lớp dệt kim khi ánh sáng xuyên qua, cách tua rua rung lên theo bước chân hay khoảng cách giữa vải và cơ thể khi người mẫu di chuyển. Yamamoto vì thế đưa người xem trở lại với trải nghiệm cơ bản của thời trang: đứng trước quần áo và quan sát chúng bằng mắt.

Sau hơn bốn thập niên, Yamamoto vẫn trằn trọc với câu hỏi về cấu trúc và cả sự tồn tại của quần áo. Bởi vậy, “just fringes” hóa ra lại là cách mô tả khá đầy đủ cho bộ sưu tập. Tua rua xuất hiện trên bề mặt, là dấu vết của một tấm vải đang được tháo ra, là đường chuyển động kéo dài theo cơ thể, đồng thời là lời nhắc về bàn tay đã tạo nên trang phục. Với Xuân Hè 2027, Yamamoto tiếp tục giải cấu trúc thời trang theo cách ông đã làm suốt sự nghiệp, chỉ khác ở chỗ lần này, ông đi đến tận nơi mọi bộ quần áo bắt đầu tồn tại, nơi vải vẫn còn là những sợi chỉ đang chờ được dệt thành hình.