Ra mắt vào năm 2018, ca khúc we fell in love in october của nữ ca sĩ người Na Uy girl in red không chỉ là một hiện tượng âm nhạc indie-pop bùng nổ mà còn trở thành một biểu tượng queer đầy cảm xúc mỗi khi không khí mùa thu tràn về. Tác phẩm gây ấn tượng nhờ sự kết hợp hài hòa giữa ngôn ngữ tự sự giàu hình ảnh, giai điệu bedroom pop mộc mạc gần gũi, và đằng sau đó là một câu chuyện tình bình dị nhưng không kém phần nhiệt huyết, hết mình của tuổi trẻ.

Tác giả kiêm ca sĩ thể hiện bài hát là Marie Ulven Ringheim, nữ nghệ sĩ người Na Uy sinh năm 1999, hoạt động nghệ thuật dưới nghệ danh girl in red. Marie sáng tác ca khúc này vào mùa thu năm 2018 khi cô vừa tròn 19 tuổi. Nội dung bài hát tái hiện lại những rung động có thật của chính tác giả về lần đầu tiên rơi vào lưới tình với một cô gái vào tháng 10/2017. Toàn bộ quá trình viết lời, hòa âm và thu âm đều được Marie thực hiện ngay tại phòng ngủ của mình ở Oslo, biến tác phẩm trở thành một trong những hiện tượng tiêu biểu của làn sóng bedroom pop lúc bấy giờ.

Bedroom pop là gì?

Đúng như tên gọi, bedroom pop ra đời từ chính những căn phòng ngủ cá nhân, nơi các nghệ sĩ trẻ tự đảm nhận toàn bộ các khâu từ sáng tác, thu âm, hòa âm phối khí cho đến phát hành mà không cần đến sự can thiệp của các hãng thu âm lớn hay các phòng thu thương mại đắt đỏ. Làn sóng này bùng nổ mạnh mẽ vào giai đoạn 2017 - 2020 nhờ sự phổ biến của các phần mềm làm nhạc dễ tiếp cận (như GarageBand, Ableton Live, Logic Pro) kết hợp với các thiết bị thu âm cá nhân giá rẻ (micro USB, guitar điện cắm trực tiếp vào máy tính). Trong khi đó, các nền tảng chia sẻ nhạc trực tuyến như SoundCloud, Bandcamp, YouTube và sau đó là TikTok chính là bệ phóng giúp các bản thu âm nhỏ lẻ chạm đến hàng triệu người nghe trên toàn cầu.

Đặc trưng âm thanh của bedroom pop là tiếng guitar điện mỏng, tiếng synth hoài niệm, nhịp trống lo-fi nhẹ nhàng, và đặc biệt là chất giọng thì thầm, nén hơi đặc trưng. Những tiếng ồn trắng, tiếng thở, hay tạp âm nhỏ trong phòng ngủ không bị lọc đi, mà được giữ lại như một chất liệu tạo nên tính chân thật, đưa cảm xúc của người nghe vào chính không gian sáng tác riêng tư của tác giả. Ca từ của bedroom pop thường mang tính chất như những dòng nhật ký cá nhân. Thay vì hướng ra các chủ đề xã hội rộng lớn, các tác giả thường tập trung vào thế giới nội tâm: sự cô đơn, cảm giác bối rối trước tình yêu, lo âu của tuổi mới lớn và khao khát tìm kiếm một không gian an toàn.

Chính tinh thần tự do và thẩm mỹ mộc mạc ấy của bedroom pop đã trở thành chất liệu lý tưởng để girl in red đưa câu chuyện của mình vào we fell in love in october. Âm thanh chủ đạo của bài hát được xây dựng trên nền giai điệu guitar điện mộc mạc với vòng lặp riff chạy xuyên suốt từ đầu đến cuối. Điệu guitar ấy tạo nên nhịp điệu êm đềm, gợi mở không gian hoài niệm và mang tính thôi miên nhẹ nhàng cho người nghe. Kỹ thuật phối khí tối giản kết hợp cùng tiếng trống lo-fi mỏng và chất giọng thì thầm đặc trưng của Marie Ulven. Giọng hát không qua các khâu xử lý phòng thu phức tạp hay nắn chỉnh thanh nhạc quá mức, nhờ đó giữ lại nguyên vẹn sự ngập ngừng, tự nhiên và khoảng cách gần gũi như một lời tâm sự trực tiếp bên tai.

Nội dung ca từ tập trung mô tả những chi tiết sinh hoạt đời thường nhưng rất đỗi lãng mạn của cặp đôi trong mùa thu. Tác giả lồng ghép khéo léo các hình ảnh thực tế như việc cùng nhau mặc chiếc áo sweater ấm áp, ngắm nhìn bầu trời đêm se lạnh, cho đến cảm giác hồi hộp khi trao nhau cái nắm tay đầu tiên.

we fell in love in october

that’s why, I love fall

looking at the stars

admiring from afar

MV của ca khúc do chính Marie Ulven hợp tác đạo diễn cùng đạo diễn hình ảnh Peter Theisen Amundsen và nhóm bạn thân (Marius Moe Gilboe, Håkon Skaftå, Mina Rodahl). Sự tham gia của một ê-kíp quy mô nhỏ và thân cận phản ánh chính xác triết lý DIY (Do-It-Yourself) của thể loại Bedroom Pop, nơi ranh giới giữa nghệ thuật chuyên nghiệp và câu chuyện cá nhân hoàn toàn xóa mờ.

MV theo chân Marie Ulven và bạn diễn Mina Rodahl cùng nhau trải qua một ngày thu bình dị ở Bắc Âu. Không có cốt truyện phức tạp hay xung đột kịch tính, MV tập trung vào những tương tác chân thật: nụ cười ngượng ngùng, cái ôm bất ngờ hay cử chỉ chăm sóc nhẹ nhàng. Việc thể hiện tình cảm giữa hai cô gái một cách hồn nhiên dưới ánh nắng thu rực rỡ đã biến MV we fell in love in october thành một thước phim thơ mộng, đóng góp rất lớn vào việc bình thường hóa tình yêu đồng giới nữ trên các phương tiện truyền thông đại chúng lúc bấy giờ.

MV chủ yếu dùng các góc máy cầm tay chao nghiêng nhẹ và được quay ở cự ly gần. Cách quay này tạo cảm giác tự nhiên như những đoạn video đời thường hay các thước phim analog đầy hoài niệm, khiến người xem có cảm giác như đang trực tiếp chứng kiến khoảnh khắc hạnh phúc đời thường của cặp đôi. Khung hình phủ ngập các gam màu đặc trưng của mùa thu: màu da cam của lá khô, màu nâu của đất, sắc vàng của ánh nắng chiều muộn và màu đỏ ấm từ những sợi len. Bảng màu này đồng bộ hoàn hảo với không khí lãng mạn, êm đềm của tiếng guitar riff trong bài hát.

Sự giao thoa giữa tiết trời thu se lạnh và khao khát tìm kiếm hơi ấm tình cảm cũng vô tình biến bài hát này thành khúc nhạc nền hoàn hảo để bổ nghĩa cho một hiện tượng tâm lý mang tên Cuffing Season. Khi tháng 10 gõ cửa và cái lạnh đầu mùa tràn về, con người thường có xu hướng tìm kiếm một điểm tựa cảm xúc an toàn để cùng bước qua những tháng đông dài. Xu hướng này thường kéo dài từ tháng 10 đến tháng 2 năm sau đối với các khu vực cho mùa Đông lạnh giá. Ca khúc của girl in red đã bắt trúng tần số tâm lý mang tính mùa vụ này, trở thành hiện tượng âm nhạc mang tính chu kỳ trên các nền tảng mạng xã hội như TikTok hay Instagram. Mỗi khi thu về, giai điệu ấy lại vang lên ngập tràn trong các video ghi lại khoảnh khắc chuyển mùa hay những cuộc hẹn hò ấm áp, đầy hoài niệm.

Bên cạnh sức hút mùa vụ, bài hát còn mang giá trị văn hóa sâu sắc khi hoàn toàn loại bỏ các ẩn dụ giấu giếm hay tâm lý dằn xé thường thấy trong các tác phẩm khai thác chủ đề đồng tính trước đây. Lời ca khẳng định tình cảm một cách trực diện, hồn nhiên và tự hào thông qua việc lặp lại điệp khúc khẳng định mối quan hệ của tác giả dành cho người bạn gái.

my girl, my girl, my girl

you will be my girl

my girl, my girl, my girl

Tác phẩm đóng vai trò quan trọng trong việc bình thường hóa tình yêu đồng giới nữ trong dòng chảy âm nhạc đại chúng. Sự phổ biến của ca khúc cùng câu hỏi “Do you listen to girl in red?” giúp cộng đồng nhận diện và kết nối với nhau. Vào giai đoạn 2019 - 2020, giới trẻ thuộc cộng đồng wlw (women love women - lesbian, bisexual, queer) ở Mỹ, Anh, Canada và các nước Bắc Âu đã biến câu hỏi này thành một “mật mã an toàn”, giúp họ thăm dò xu hướng tính dục của một cô gái khác trong đời thực hoặc trên không gian mạng, mà không tạo ra cảm giác đường đột hay nguy cơ bị lộ diện trong những môi trường chưa thực sự cởi mở.

Ở phương diện thương mại, ca khúc đạt chứng nhận Bạch kim kép do Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Mỹ (RIAA) trao tặng, cùng nhiều chứng nhận Bạch kim và Vàng tại Anh, Úc, Canada, Na Uy và Pháp, đồng thời vượt cột mốc 1,7 tỷ lượt stream trên nền tảng Spotify.

4 năm sau kể từ ngày ra mắt, tức tháng 10/2022, girl in red phát hành ca khúc October Passed Me By do Aaron Dessner đồng sản xuất. Tác phẩm này đóng vai trò là phần tiếp nối của we fell in love in october, nơi Marie nhìn lại mối tình đầu năm 19 tuổi bằng góc nhìn của một người trưởng thành, trầm lắng với nhiều chiêm nghiệm hơn.

Nhìn lại hành trình của we fell in love in october, có thể thấy sức hút của bài hát không đến từ sự phô trương kỹ thuật hay những thông điệp quá đao to búa lớn. Tác phẩm chinh phục người nghe bằng sự chân thật đến mộc mạc, biến một câu chuyện cá nhân thành không gian đồng cảm chung cho tất cả những ai từng bắt đầu biết yêu và đang yêu. Dù thời gian trôi qua và những mùa thu mới lại đến, giai điệu ấy vẫn sẽ tiếp tục vang lên như một chiếc áo len thân thuộc được lấy ra khỏi tủ khi trời bắt đầu se lạnh, gợi nhắc chúng ta về vẻ đẹp dịu dàng và tự do của những rung động đầu tiên.