Tương lai nào cho phim trinh thám Việt?
Không hẹn mà gặp, có 2 phim Việt cùng đặt tựa “án mạng”, cùng chọn thể loại trinh thám đang có cuộc đụng độ khá thú vị ngoài rạp. Án mạng xém hoàn hảo đang ở tình thế khá chật vật tại phòng vé, trong khi Án mạng karaoke tạo được hiệu ứng tốt từ những suất chiếu đầu tiên.
Sự xuất hiện của 2 bộ phim giúp khán giả Việt bất ngờ có cơ hội ngồi vào ghế thám tử, lần theo manh mối và tìm kiếm hung thủ. Dù chưa phải đột phá, các tác phẩm cho thấy nỗ lực làm mới thể loại vốn chưa có nhiều tác phẩm tạo dấu ấn tại phòng vé trong nước.
Mỗi câu chuyện một lối rẽ khác nhau
Án mạng karaoke gây chú ý từ khâu sản xuất nhờ dàn diễn viên nổi tiếng, cùng lùm xùm xoay quanh việc đổi tên. Tác phẩm đặt bối cảnh tại một homestay biệt lập trên núi, xoay quanh nhóm bạn đi chữa lành nhưng vô tình vướng vào một vụ án mạng.
Kịch bản phim đi theo mô-típ quen thuộc của dòng trinh thám khi mâu thuẫn nhanh chóng xuất hiện, nhân vật bất ngờ bị sát hại. Những xích mích đời thường trở thành ngòi nổ cho vụ án. Ai cũng có thể là nghi phạm, ai cũng có lý do để che đậy những bí mật của riêng mình.
Án mạng xém hoàn hảo đi theo hướng khác. Phim chọn khung sườn trinh thám nhưng vẫn phải dựa nhiều vào những tình huống hài hước để dẫn dắt câu chuyện. Nội dung kể về một TikToker tỉnh dậy tại phim trường và bàng hoàng phát hiện thi thể một nữ diễn viên bên cạnh. Từ đó, phim đưa người xem bước vào hành trình lật mở sự thật.
Đặt 2 phim cạnh nhau, dễ thấy tham vọng của ê-kíp khi tạo ra những tác phẩm đậm tính giải trí, có thể lôi kéo khán giả đại chúng ra rạp. Anh Tú Atus, DJ Mie và Ma Ran Đô là những nhân tố giúp Án mạng xém hoàn hảo được chú ý. Trong khi đó, Án mạng karaoke có Hoa hậu Đoàn Thiên Ân, Thanh Sơn, Vân Dung, Đại Nghĩa…
Bên cạnh ngôi sao hút khách, các tác phẩm cũng có ý tưởng đầy tiềm năng, có thể khai thác thành những câu chuyện hấp dẫn. Không chỉ dừng lại ở việc phá án, kịch bản còn pha trộn thêm tâm linh, kinh dị và hài châm biếm, tạo nên những tác phẩm dễ tiếp cận với khán giả đại chúng.

Những vụ án còn quá an toàn
Thực tế, trinh thám không phải là dòng phim quá xa lạ với khán giả nước nhà. Bằng chứng là hằng năm, loạt phim Thám tử lừng danh Conan vẫn thu hút người xem dù bị đánh giá đang đi vào lối mòn, các vụ án dần trở nên quá đơn giản.
Điện ảnh Việt cũng có nhiều nỗ lực khai thác thể loại này. Từ Mùa hè lạnh (2012), Quả tim máu (2014) đến Ống kính sát nhân (2018), khán giả đã có nhiều cơ hội tiếp cận những vụ án mạng trên màn ảnh rộng. Dù mang màu sắc khác biệt, các tác phẩm đều cho thấy tiềm năng của những câu chuyện trinh thám, khi mà người xem phải chủ động giải mã, truy tìm sát nhân trước cả khi nhân vật tìm được đáp án.

Tuy nhiên, điểm yếu của phim trinh thám Việt vẫn nằm ở diễn biến vụ án. Cách cài cắm manh mối còn đơn giản hoặc quá an toàn. Đôi lúc, nhiều tình tiết được xử lý còn hơi vụng, tạo cảm giác khiên cưỡng.
Bên cạnh đó, lập luận phá án đôi khi chỉ nhằm dẫn đến đáp án đã định sẵn, thay vì giải thích thỏa đáng những dấu hiệu xuất hiện từ đầu. Nhiều “chìa khóa” quan trọng được nhân vật nói thẳng ra, thay vì thể hiện qua hành động suy đoán, lập luận.
Việc pha trộn các thể loại kinh dị, hài hước đôi khi khiến mạch phá án bị loãng. Nếu không được kiểm soát tốt, các tình huống gây cười hoặc màn hù dọa dễ lấn át quá trình điều tra, khiến vụ án mất đi vai trò trục chính của câu chuyện.

Cách làm này vô tình phá hỏng niềm vui của khán giả khi thưởng thức phim trinh thám. Bởi lẽ, sức hút của thể loại không chỉ nằm ở việc hung thủ là ai, mà còn ở quá trình lần theo dấu vết, kiểm chứng giả thuyết và gom nhặt các mảnh ghép thành bức tranh hoàn chỉnh.
Tương lai của phim trinh thám Việt
Trinh thám Việt chưa có nhiều tác phẩm đạt độ chín, nhưng những thử nghiệm gần đây cho thấy thể loại này còn nhiều dư địa phát triển. Thành công của Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu (2025) là minh chứng rõ ràng nhất. Dù câu chuyện phá án còn đơn giản, biên kịch đã thành công khi khéo léo cài cắm các tình tiết, đưa khán giả đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác.
Bối cảnh cổ trang và những khung hình chăm chút cũng là yếu tố giúp Thám tử Kiên nổi bật. Sự đầu tư và chăm chút của đạo diễn Victor Vũ đã giúp tác phẩm có đời sống riêng, dù ban đầu chỉ là một dự án ăn theo từ Người vợ cuối cùng (2023). Thậm chí, ê-kíp còn chứng minh rằng dự án hoàn toàn có thể phát triển thành một thương hiệu dài hơi, với Thám tử Kiên: Lời nguyền hoàng kim dự kiến ra mắt đầu năm sau.

Thời gian gần đây, chất liệu bản địa góp phần giúp phim kinh dị và tâm lý Việt tạo dấu ấn. Đây cũng là hướng đi giàu tiềm năng cho thể loại trinh thám.
Án mạng karaoke đã có lựa chọn thú vị khi làm nổi bật văn hóa karaoke, hay Án mạng xém hoàn hảo cũng có tính toán khi lấy bối cảnh showbiz nhiều thị phi. Đáng tiếc, cả hai vẫn chưa tận dụng triệt để bối cảnh để phát triển những manh mối và nút thắt đủ sức thuyết phục.
Để thể loại trinh thám Việt thực sự phát triển, các nhà làm phim cần đầu tư nghiêm túc hơn cho kịch bản, từ cách cài cắm manh mối đến logic phá án. Khán giả cần có nhiều cơ hội hơn để lần theo dấu vết hung thủ, làm sáng tỏ ý nghĩa của từng chi tiết được cài cắm từ đầu. Cái kết cũng cần phải ấn tượng hơn, khiến người xem tâm phục khẩu phục trước lời giải cuối cùng. Đó mới là lúc trinh thám Việt thực sự tạo được dấu ấn riêng.