Khi lựa chọn mỹ phẩm, chúng ta thường chỉ quan tâm đến công dụng tức thì như làm sáng da, che khuyết điểm hay giữ ẩm, mà vô tình bỏ qua mặt trái rằng: nhiều sản phẩm phổ biến trên thị trường có thể chứa những chất không nên có trong mỹ phẩm, thành phần hóa học tiềm ẩn nguy cơ gây kích ứng, lão hóa sớm hoặc thậm chí ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài.

Một số hóa chất thường gặp như paraben (chất bảo quản có khả năng gây rối loạn nội tiết), sulfate (chất tạo bọt dễ làm mất đi lớp dầu tự nhiên và gây khô da), phthalates (chất hóa dẻo liên quan đến rối loạn nội tiết), hay formaldehyde (chất bảo quản có nguy cơ gây kích ứng và dị ứng da).

Mặc dù những thành phần này có thể giúp sản phẩm bảo quản được lâu hoặc mang lại hiệu quả tức thì, nhưng cái giá phải trả là sự tổn thương tích tụ cho da về lâu dài. Đó là lý do ngày càng nhiều người chuyển sang ưu tiên mỹ phẩm có nguồn gốc thiên nhiên, sử dụng thành phần chiết xuất từ thực vật, khoáng chất hoặc công thức “clean beauty”, vừa an toàn, vừa thân thiện với làn da và môi trường.

‘Chiến binh tẩy rửa’ sulfates - hoạt chất gây kích ứng da

Những chất hoạt động bề mặt này chủ yếu được tìm thấy trong các sản phẩm chăm sóc hàng ngày, chẳng hạn như dầu gội hoặc gel tắm vì khả năng làm sạch cao. Chúng giúp hòa tan bụi bẩn và dầu tự nhiên. Nhưng chính sulfate cũng ‘loại bỏ’ hàng rào bảo vệ làn da của chúng ta trước các tác nhân bên ngoài.

Đối với những người chưa biết điều này, nồng độ sunfat cao có trong các sản phẩm sử dụng hàng ngày và việc tiếp tục sử dụng chúng có thể dẫn đến các vấn đề kích ứng và căng da, khô hoặc thậm chí rụng tóc.

Silicon: “kẻ gây hại” trong các sản phẩm tóc

Trước đây, cả thế giới đã ca ngợi rất nhiều về thành phần silicon trong mỹ phẩm. Nhưng từ khi hai quyển sách là Curly Girl the handbook của tác giả Lorraine Massey và La Vérité sur les cosmetiques của tác giả Rita Stiens được xuất bản, nhiều khía cạnh tiêu cực của silicon đã bị vạch trần và bị chỉ trích nặng nề cho đến ngày nay.

Chúng hoạt động như chất dưỡng ẩm, chất làm mềm và chất bịt kín lớp biểu bì. Silicon thường được dùng trong cả dầu gội và sữa tắm và chức năng chính của chúng là tạo một lớp màng mỏng trên tóc hoặc da, bảo vệ các bộ phận này khỏi tác động bên ngoài.

Tuy nhiên, hầu hết silicon đều không tan trong nước nên chúng có xu hướng tích tụ, khiến tóc và da bị bí bách và khó thực hiện các chức năng bình thường.

Hương liệu - yếu tố tạo mùi trong mỹ phẩm

Đối với một số sản phẩm, chúng ta có thể dễ dàng tìm thấy hương liệu tổng hợp trong kem bôi mặt, sản phẩm chăm sóc tóc và cả chất khử mùi. Khi nói đến nước hoa tổng hợp thông thường, chúng như một chiếc hộp Pandora, chúng ta có thể tìm thấy vô số hợp chất độc hại cũng như các thành phần khác nhau có nguồn gốc động vật, chẳng hạn như xạ hương hoặc long diên hương.

Những người lựa chọn mỹ phẩm không chứa chất này sẽ thay thế chúng bằng các loại nước hoa tự nhiên kết hợp trái cây họ cam quýt với tinh dầu để mang lại cho làn da mùi hương sảng khoái và tự nhiên.

Phthalates và toluene - “cặp đôi” chất độc trong sơn móng tay

Hai hợp chất này có thể được tìm thấy trong sơn móng tay thông thường hoặc trong nước hoa và chúng hoạt động như một chất cố định, dung môi và chất làm mềm. Tuy nhiên, những chất này tiếp xúc với da qua đường hô hấp, đi vào máu và có khả năng làm rối loạn nội tiết tố. Đặc biệt, toluene là dung môi trong suốt gây kích ứng mắt và có thể gây mệt mỏi và đau đầu.

Tác nhân khử mùi: Muối nhôm (Aluminum salts)

Nhôm là một trong những thành phần thường xuất hiện trong các sản phẩm khử mùi, đặc biệt là dòng antiperspirant (chống tiết mồ hôi). Nhôm có tác dụng làm co hẹp tạm thời tuyến mồ hôi, từ đó giảm lượng mồ hôi tiết ra trên bề mặt da.

Trong khi đó, mùi cơ thể thực chất không đến từ mồ hôi, mà từ vi khuẩn trên da. Vùng da dưới cánh tay, với đặc tính giàu protein và lipid, trở thành môi trường lý tưởng để vi khuẩn phát triển. Khi phân hủy các chất này, vi khuẩn tạo ra những hợp chất gây mùi khó chịu.

Một số nghiên cứu cho thấy muối nhôm có thể thẩm thấu qua da ở mức độ nhất định, làm dấy lên lo ngại về tác động lâu dài đối với sức khỏe. Dù các bằng chứng khoa học vẫn chưa đủ để khẳng định mối liên hệ trực tiếp giữa nhôm trong mỹ phẩm và ung thư vú. Dù vậy, với những người theo đuổi lối sống “clean beauty”, việc hạn chế các thành phần gây tranh cãi như nhôm vẫn được xem là một lựa chọn thận trọng, đặc biệt khi làn da ở vùng dưới cánh tay khá nhạy cảm.

Paraffin - kẻ tạo nên ‘một lớp dưỡng chất giả’

Thường được sử dụng để làm kem dưỡng thể, Paraffin nổi tiếng với khả năng cấp ẩm cao, mang đến làn da ngậm nước nhờ kết cấu dạng kem, nhưng thực tế thì lại không như vậy. Chúng thường được sử dụng để thay thế dầu thực vật, hút độ ẩm từ da và làm tắc nghẽn lỗ chân lông.

Theo thời gian, parafin sẽ làm khô da và dẫn đến mụn trứng cá và kích ứng. Trong các sản phẩm son môi, chúng ta có thể vô tình nuốt chúng và độc tố sẽ bị tích tụ trong thận và gan. Bởi vì chúng thấm rất nhanh và chi phí nguyên liệu thấp nên thường được sử dụng phổ biến trong các sản phẩm làm đẹp.

“Trong mỹ phẩm, chất bảo quản thường được sử dụng để tránh hư hỏng sản phẩm, kéo dài thời gian sử dụng và bảo vệ chúng khỏi các chất gây ô nhiễm bên ngoài. Nhiều loại trong số chúng gây độc cho hệ thống miễn dịch và gây ra một số lượng lớn các phản ứng như dị ứng, kích ứng và làm mất sắc tố da”.

Không nên ‘làm quen’ các sản phẩm có chứa clo, brom hoặc iodo

Theo các chuyên gia làm đẹp, các thành phần có chứa từ "chloro", "bromine", "iodo" và các chất như BHA hoặc axit boric, là những chất bảo quản nổi tiếng. Nhưng vẫn có các chất bảo quản tự nhiên hoặc tổng hợp như natri levulinate, natri aniseat, rượu benzyl, natri benzoat và kali sorbate được các tổ chức chứng nhận mỹ phẩm thiên nhiên chấp nhận.

Tác giả: Vương Mỹ Tâm