Bước sang năm 2026, chúng ta đang sống trong kỷ nguyên nơi mà sự tồn tại của mỗi cá nhân dường như luôn đi kèm với một nhãn dán cố định. Thuật toán của mạng xã hội không chấp nhận sự mơ hồ, nó thúc ép chúng ta phải tự phân loại, phải chọn cho mình một bản dạng rõ ràng để có thể “sống thật” trên không gian số. Áp lực phải định danh bản thân không chỉ để phù hợp với các hội nhóm, mà còn để tối ưu hóa sự tương tác và kết nối, vô tình khiến việc “chưa biết mình là ai” trở thành một loại lo âu mới của thời đại.

Trong bối cảnh đó, dấu cộng (+) trong LGBTQ+ không đơn thuần là một ký tự mở rộng của thuật ngữ, mà nó còn đại diện cho sự phản kháng thầm lặng trước sự độc tài của dữ liệu. Nó giống như một lời nhắc nhở rằng con người không phải là một tập hợp các biến số cần được phân loại. Dấu cộng bảo vệ quyền được giữ sự mơ hồ mà không cần phải vội vã đưa ra lời giải đáp về chính mình cho xã hội gọi tên.

Giữa một thế giới luôn đòi hỏi câu trả lời tức thì chỉ bằng vài cú đúp chuột, dấu cộng chính là khoảng trống cần thiết để chúng ta được phép lùi lại, để hành trình khám phá bản thân của mỗi người không bị bóp nghẹt bởi bất kỳ áp lực hay khuôn mẫu nào.

Những mảnh ghép của sự đa dạng

Để hiểu về giá trị của dấu cộng (+) trong LGBTQ+, trước hết chúng ta cần nhìn lại những mảnh ghép đã tạo nên nền tảng của cụm từ này. Mỗi chữ cái không chỉ là một danh xưng đơn thuần, mà chúng lần lượt đại diện cho những trải nghiệm sống khác nhau:

1. L (Lesbian): Những người phụ nữ có sự thu hút về mặt tình cảm và/hoặc tình dục đối với người cùng giới.
2. G (Gay): Những người nam giới có sự thu hút về mặt tình cảm và/hoặc tình dục đối với người cùng giới.
3. B (Bisexual): Những người có sự thu hút về mặt tình cảm và/hoặc tình dục đối với cả hai giới.
4. T (Transgender): Những người có bản dạng giới không trùng khớp với giới tính được chỉ định khi sinh ra.
5. Q (Queer/Questioning): Đây là một mảnh ghép thú vị. Queer là một thuật ngữ bao quát, khẳng định niềm tự hào của những cá nhân không theo các chuẩn mực dị tính truyền thống. Trong khi đó, Questioning đại diện cho những tâm hồn đang trong hành trình khám phá bản thân, chưa muốn hoặc chưa cần phải dán nhãn mình vào bất kỳ định nghĩa cụ thể nào.

Những chữ cái trên đặt cạnh nhau như một bản hòa ca của sự đa dạng. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở đó, bức tranh ấy vẫn chưa thể hoàn thiện, và đó chính là lúc dấu cộng (+) được thêm vào. Nhiều người hẳn sẽ lầm tưởng rằng dấu cộng chỉ là phần mở rộng cho ý nghĩa của chữ Q. Nhưng thực tế, dấu cộng nhỏ bé này lại là một “chiếc ô” rộng lớn hơn nhiều.

Dấu cộng xóa đi áp lực phải “định danh” để trở thành một phần của sự đa dạng.

Tiếp nối ý nghĩa của chữ Q (Questioning) đại diện cho trạng thái đang đi tìm bản dạng, dấu cộng cho thấy rằng LGBTQ+ không bỏ quên sự tồn tại của những bản dạng chưa được gọi tên. Đó là không gian an toàn dành cho những ai đang đứng ở vùng xám của sự tự vấn, những người vẫn đang đặt câu hỏi “Tôi là ai?” mà chưa có câu trả lời. Kí tự này khẳng định rằng sự hoang mang không phải là một khiếm khuyết, mà là một trạng thái tiềm năng trên hành trình thấu hiểu chính mình. Dấu cộng bảo vệ quyền được “chưa biết” của mỗi người, giúp giảm bớt nỗi sợ hãi về sự khác biệt và lo âu khi không vừa khớp với những khuôn mẫu đã có.

Mặt khác, có những bản dạng nằm ngoài phạm vi của các chữ cái quen thuộc, những rung cảm không thể gói gọn trong các định nghĩa truyền thống như Asexual (vô tính), Pansexual (toàn tính), Non-binary (phi nhị nguyên giới), Intersex (liên giới tính)... Dấu cộng (+) lúc này không phải là một sự “vân vân” hời hợt, mà là lời tuyên ngôn mạnh mẽ rằng dù bạn không tìm thấy mình trong bất kỳ chữ cái nào từ L đến Q, bạn vẫn thuộc về bức tranh đa màu sắc này. Kí tự ấy có ý nghĩa trong việc biến cộng đồng từ một danh sách cố định thành một dòng chảy không ngừng mở rộng, nơi sự đa dạng được trân trọng không phải vì nó có thể dán nhãn, mà vì nó chính là sự thật của nhân loại.

Tinh thần bao dung không biên giới

Dấu cộng (+) nhắc nhở chúng ta rằng bản dạng con người là một dòng chảy không biên giới. Nó bao hàm cả những bản dạng chưa được định nghĩa, hoặc những sắc thái mà xã hội vẫn đang trong quá trình học cách thấu hiểu và bảo vệ: “Tôi không cần biết bạn là ai, tôi chỉ cần biết bạn là chính mình, và bạn xứng đáng được tôn trọng”.

Sự thấu hiểu ấy không chỉ dừng lại ở việc cởi mở trong tư duy, mà còn đang dần được hiện thực hóa bằng những bước tiến hành chính đầy nhân văn tại Việt Nam. Vừa qua, cộng đồng chuyển giới tại nước ta đón nhận tin vui khi Cục Hành chính tư pháp (Bộ Tư pháp) ban hành Công văn 105/HCTP-HT gửi Sở Tư pháp An Giang và TP.HCM, hướng dẫn giải quyết thay đổi chữ đệm và tên cho những trường hợp đã phẫu thuật thay đổi ngoại hình nếu tên cũ gây nhầm lẫn, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thể.

Đây không đơn thuần là một thủ tục hành chính, mà là sự công nhận quyền được sống với bản dạng thật của mỗi cá nhân. Giữa lúc chờ đợi những khung luật định toàn diện hơn trong tương lai, những bước đi này chính là minh chứng rằng xã hội đã và đang sẵn sàng mở lòng, thấu hiểu và đồng hành cùng sự khác biệt của mỗi cá thể trong xã hội.

Giữa một thế giới mà chúng ta thường bị thúc ép phải khẳng định bản thân một cách rạch ròi, dấu cộng (+) trong LGBTQ+ trở thành biểu tượng của sự tử tế. Chúng ta không cần phải là một chuyên gia ngôn ngữ để thấu hiểu điều này. Chỉ cần mỗi người sẵn sàng lắng nghe, không phán xét với một trái tim rộng mở, chúng ta đã cùng nhau tạo nên một không gian an toàn cho những mảnh ghép khác biệt xung quanh mình.