Giữa ánh đèn sân khấu và ánh nhìn của khán giả, Plastique Tiara xuất hiện với lớp điểm trang sắc sảo và thần thái quyến rũ khó rời mắt. Thế nhưng đằng sau tạo hình lộng lẫy ấy là cả hành trình dài của sự dịch chuyển, khám phá và chấp nhận bản thân.

Plastique Tiara, tên thật là Đức Trần, là nghệ sĩ trình diễn Drag Queen gốc Việt từng thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng khi tham RuPaul's Drag Race mùa 11 (2019) và RuPaul's Drag Race All Stars mùa 9 (2024). Say mê nghệ thuật từ tấm bé và thường dành thời gian một mình để vẽ tranh, khi lớn lên, Plastique Tiara theo học ngành làm đẹp rồi trở thành chuyên gia tạo mẫu tóc và trang điểm. Tình yêu với màu son, nét cọ cứ thế đưa anh chạm đến nhiều bước tiến mới trong lĩnh vực sáng tạo, trong đó có Drag Queen.

Niềm vui luôn lớn hơn nỗi sợ. Khi bạn tìm thấy điều khiến bản thân được là chính mình, những ý kiến từ người lạ dần mất đi sức nặng.

Xin chào Plastique Tiara! Cơ duyên nào đã đưa anh đến với Drag Queen và quyết định này của anh có nhận được sự ủng hộ từ gia đình, bạn bè không?

Drag đến với tôi sau một hành trình rất dài. Việc chuyển từ Việt Nam sang Mỹ không hề dễ dàng. Khi mới đặt chân đến Mỹ, tôi không giỏi tiếng Anh nên đã học ngôn ngữ này qua những chương trình truyền hình. Từ nhỏ, tôi luôn là đứa trẻ say mê nghệ thuật, thường ngồi lặng lẽ trong một góc để vẽ. Sau này, tôi theo học ngành làm đẹp rồi trở thành chuyên gia tạo mẫu tóc và trang điểm.

Và rồi drag tìm đến tôi. Đây cũng là loại hình nghệ thuật cho tôi cảm giác rằng các sáng tạo của mình được đón nhận một cách trọn vẹn. Ban đầu, gia đình tôi không thực sự hiểu điều đó. Họ rất lo lắng cho tôi, kiểu lo lắng quen thuộc của những bậc cha mẹ nhập cư, những người chỉ mong con mình được bình an và có một cuộc sống ổn định. Nhưng khi thấy tôi hạnh phúc, tự lập và vững vàng trên đôi chân của mình, sự lo lắng ấy dần chuyển thành niềm tự hào. Còn bạn bè thì đã cổ vũ tôi từ rất lâu, thậm chí trước cả khi chính tôi hiểu rõ mình là ai.

Hiện tại, tôi đang ra mắt Plastique Beauty và phát triển dòng tóc giả mang tên mình. Điều đó đôi khi vẫn khiến tôi thấy thật khó tin, bởi tôi đã bắt đầu hành trình này với vai trò một nhà tạo mẫu tóc. Mọi thứ diễn ra như một vòng tuần hoàn, đưa tôi trở về nơi tất cả từng bắt đầu.

Động lực nào đã giúp anh vượt qua những định kiến khi chọn theo đuổi Drag Queen?

Niềm vui luôn lớn hơn nỗi sợ. Khi bạn tìm thấy điều khiến bản thân được là chính mình, những ý kiến từ người lạ dần mất đi sức nặng. Tôi nhận ra rằng những lời phán xét cay nghiệt nhất thường đến từ những người chưa bao giờ được tự do sống thật với bản thân. Thay vì xem đó là sự công kích, tôi đón nhận mọi ý kiến bằng sự cảm thông và có chọn lọc.

Bên cạnh đó, tôi thường nhận được những tin nhắn từ các bạn trẻ nói rằng câu chuyện của tôi đã giúp họ cảm thấy bớt cô đơn hơn trên hành trình của mình. Với tôi, một lời nhắn như vậy cũng đủ sức nặng để lấn át hàng nghìn bình luận tiêu cực.

Anh đã cảm thấy như thế nào trong lần đầu tiên hoá trang thành Drag Queen?

Cảm giác ấy giống như được gặp một người mà tôi đã quen biết từ nhỏ đến lớn nhưng chưa từng gặp mặt. Khi hoàn thiện lớp trang điểm và nhìn vào gương, tôi không cảm thấy mình đang khoác lên một lớp hóa trang. Ngược lại, đó là khoảnh khắc tôi cảm thấy bản thân mình chân thật hơn bao giờ hết. Tôi vừa sợ hãi, vừa phấn khích đến mức tim như rung lên. Và thành thật mà nói, tôi không hề muốn tẩy lớp trang điểm ấy đi.

Theo anh, đâu là các yếu tố làm nên một lớp makeup Drag Queen? Kỹ thuật nào là khó thực hiện nhất?

Drag makeup là sự kết hợp giữa kỹ thuật tạo hình và nghệ thuật kể chuyện. Bạn cần một lớp nền thật chắc, các đường nét được nhấn nhá và cân chỉnh đúng cách, đôi mắt đủ nổi bật để người ngồi ở cuối khán phòng vẫn cảm nhận được, cùng hàng chân mày và kỹ thuật tạo khối có khả năng tái cấu trúc gần như toàn bộ gương mặt.

Trong trang điểm Drag Queen, yếu tố quan trọng nhất là hóa trang có chủ đích. Trước khi cầm cọ lên, bạn phải biết mình đang hóa thân thành ai, đang kể câu chuyện của nhân vật nào.

Với tôi, thử thách lớn nhất đến nay vẫn là sự đối xứng, đặc biệt là ở đôi mắt. Trong drag, bạn chủ động thay đổi và phóng đại các tỷ lệ tự nhiên của gương mặt, nhưng bằng cách nào đó mọi chi tiết vẫn phải hài hòa và cân bằng với nhau. Tôi đã theo đuổi nghệ thuật này nhiều năm rồi, nhưng mỗi lần ngồi xuống trước gương, tôi vẫn cần nhiều thời gian để đạt được sự hoàn hảo ấy.

Đôi khi chỉ cần một mảnh vải hay một bài hát cũng đủ để cả một tạo hình hoàn chỉnh hiện lên trong tâm trí tôi, trước cả khi tôi bắt tay vào thực hiện.

Đâu là ba điểm đặc trưng cho phong cách trang điểm của riêng anh? Nguồn cảm hứng sáng tạo của anh thường đến từ đâu?

Đôi mắt to, sắc nét như búp bê, kỹ thuật chuyển màu liền mạch và vẻ đẹp mềm mại ngay cả trong những tạo hình táo bạo nhất là những yếu tố định hình phong cách của tôi. Cảm hứng của tôi đến từ khắp mọi nơi: thời trang, anime, những điều gắn liền với tuổi thơ, nguồn gốc Việt Nam của mình, hay đơn giản là những màu sắc và hình khối tôi bắt gặp trong cuộc sống thường ngày. Đôi khi chỉ cần một mảnh vải hay một bài hát cũng đủ để cả một tạo hình hoàn chỉnh hiện lên trong tâm trí tôi, trước cả khi tôi bắt tay vào thực hiện.

Cách trang điểm Drag Queen có sự khác biệt giữa các quốc gia không? Nét đẹp đặc trưng của người Việt được anh thể hiện như thế nào trong các layout của mình?

Trang điểm luôn mang theo những dấu ấn văn hóa riêng. Mỗi nơi đều có những quan niệm khác nhau về cái đẹp, từ đường nét gương mặt, bảng màu yêu thích cho đến những đặc điểm họ muốn tôn vinh và nhấn mạnh.

Phần lớn gu thẩm mỹ của tôi được hình thành từ việc quan sát các nghệ sĩ và phụ nữ Việt Nam khi còn nhỏ. Tôi thường chăm chú quan sát cách các nữ nghệ sĩ xuất hiện, cách họ trang điểm, ăn mặc và thể hiện thần thái. Có lẽ chính điều đó đã định hình cách tôi cảm nhận vẻ đẹp trong các sáng tạo hiện nay.

Trong những tạo hình hiện tại, tôi vẫn giữ tinh thần ấy. Tôi tôn vinh những đường nét tự nhiên vốn có của mỗi người, rồi sáng tạo thành phiên bản quyến rũ, nổi bật và kịch tính hơn. Vì thế, dù mang màu sắc sân khấu và tính trình diễn cao, gốc rễ trong gu thẩm mỹ của tôi vẫn là một điều gì đó rất Việt Nam. Đó cũng là cách tôi mang theo quê hương mình đến mọi sân khấu trên thế giới.

Anh có thể chia sẻ đôi chút về bí quyết chăm sóc da sau những lớp trang điểm tương đối dày và đậm màu của các tạo hình Drag Queen?

Làm sạch hai bước là nguyên tắc bất di bất dịch của tôi. Sau những lớp trang điểm dày, làm sạch luôn là yếu tố quan trọng hàng đầu, nhưng bạn cần lưu ý thao tác nhẹ nhàng để làn da không bị thương tổn. Tiếp đó là quá trình cấp ẩm và phục hồi hàng rào bảo vệ da với những sản phẩm làm sạch dịu nhẹ, dưỡng ẩm chuyên sâu, mặt nạ vào những ngày da mệt mỏi và sử dụng kem chống nắng mỗi ngày.

Trang điểm Drag thực sự tạo áp lực rất lớn lên làn da. Vì vậy những ngày không biểu diễn, tôi thường ưu tiên sử dụng các sản phẩm phục hồi. Với tôi, làn da chính là tấm toan cho các sáng tạo, vì vậy, tôi luôn chăm sóc và trân trọng nó như cách người nghệ sĩ gìn giữ các tác phẩm nghệ thuật của mình.

Nhiều người cho rằng Drag Queen chỉ dành cho cộng đồng LGBT, anh nhận định thế nào về quan điểm này?

Drag được sinh ra từ những không gian của cộng đồng queer, đó là một lịch sử mà chúng ta cần tôn trọng. Với tôi, nguồn gốc ấy mang ý nghĩa đặc biệt và tôi luôn trân trọng điều đó.

Tuy nhiên, bản thân drag là một loại hình nghệ thuật của sự biểu đạt và chuyển hóa. Vì thế, nó có thể thuộc về bất kỳ ai tiếp cận nó bằng sự tôn trọng và thấu hiểu. Thực tế có rất nhiều người, với xuất thân và bản sắc khác nhau, yêu thích và thực hành drag. Điều tôi mong mỏi nhất là mọi người đừng quên nơi drag bắt đầu. Hãy ghi nhận lịch sử và những cộng đồng đã tạo nên dag, thay vì xem đây như một hiện tượng không có cội nguồn.

Drag cho phép tôi ôm lấy cả phần nữ tính lẫn nam tính bên trong và nhận ra rằng chúng không hề triệt tiêu lẫn nhau.

Trong xã hội, nam giới thường phải tuân theo những kỳ vọng khá cứng nhắc về vẻ ngoài và cách thể hiện cảm xúc. Lớp trang điểm Drag Queen có giúp anh cảm thấy tự do hơn trước những khuôn mẫu đó không?

Xã hội luôn có những chuẩn mực nhất định khi nói về nam giới và những điều ấy được gói ghém trong một chiếc hộp rất nhỏ. Nó quy định về việc đàn ông nên trông như thế nào, hành xử ra sao và đặc biệt là phải giấu cảm xúc kỹ đến mức nào.

Drag đã giúp tôi phá vỡ chiếc hộp ấy. Nó cho phép tôi ôm lấy cả phần nữ tính lẫn nam tính bên trong và nhận ra rằng chúng không hề triệt tiêu lẫn nhau. Thực tế, nhờ drag mà tôi cảm thấy thoải mái hơn với việc là một người đàn ông. Drag không khiến tôi xa rời nam tính, ngược lại, nó giúp tôi hiểu và chấp nhận bản thân theo cách trọn vẹn hơn.

Nhân dịp Tháng Tự hào, anh có điều gì muốn nhắn gửi đến những người trẻ đang loay hoay với bản dạng giới hoặc cách thể hiện bản thân mình không?

Hãy kiên nhẫn và cho bản thân thêm thời gian. Bạn không cần vội vàng đưa ra câu trả lời hoàn chỉnh về việc mình là ai. Hành trình hiểu bản thân không phải là điều một sớm một chiều. Sẽ có lúc bạn cảm thấy lạc lõng, hoài nghi chính mình hoặc nghĩ rằng mình không thuộc về nơi nào cả. Nhưng hãy tin rằng ngoài kia luôn có những người sẽ yêu thương và đón nhận con người thật của bạn, kể cả những phiên bản mà bạn vẫn đang trên hành trình tìm kiếm.