Ra mắt vào tối 27/8, sản phẩm xuất hiện trong thời điểm folktronica đang trở thành một xu hướng đáng chú ý của âm nhạc Việt Nam, trong khi album mới phải vượt qua cái bóng quá lớn của album trước nói riêng và các dự án của DTAP nói chung. Tuy vậy, qua 9 bài hát và 1 intro, ê-kíp đã giải bài toán khó ấy một cách vừa vặn, không quá lên gân, đồng thời phù hợp với cá tính của nữ nghệ sĩ ở giai đoạn này.

Cá tính riêng biệt

Ở sản phẩm này, điểm nhấn nổi trội chính là câu chuyện đã được xây dựng một cách riêng biệt và cá nhân hơn. Nếu Vũ trụ cò bay kết nối với nhau bằng nguồn cảm hứng là những trích đoạn văn chương trong sách giáo khoa, thì Dân chơi dân ca lại là tình yêu đan cài xuyên suốt. Điều này đã được bật mí qua single Thiên đường với người thương ra mắt trước đó, khi từ “cô bé dân ca”, Phương Mỹ Chi bắt đầu bày tỏ nỗi lòng và đưa suy nghĩ, tâm tư vào trong tác phẩm nhiều hơn bao giờ hết. Không còn vay mượn hay lấy cảm hứng, với vai trò đồng sáng tác, những câu chuyện vì thế được kể một cách chân thành, có màu sắc riêng dù chủ đề chung đã là muôn thuở, không quá xa lạ.

Ở đây, ta vẫn sẽ thấy những lời hát được viết tuyệt đẹp, mang đậm màu sắc văn chương như Bóng phù hoa, Gối gấm… đã từng làm được. Như trong Dắt anh chơi hội, đó là: “Người ơi, nói em nghe về miền trời thênh thang/ Dắt em qua ngàn vết thương hoang tàn/ Thả trôi đi, mình phó theo thời gian/ Trào dâng sóng xô nghiêng vệt nắng tô ngoan hiền”. Điều tương tự cũng có thể thấy ở Liễu yếu đào tơ: “Đứng trước gió rung rinh/ Dương liễu thu mình trong tấm chân tình/ Đứng trước tiết gió Thanh Minh/ Em cũng thu mình trong tay anh”... Qua đó, Phương Mỹ Chi cho thấy bản thân là một trong những lyricist đặc sắc của làng nhạc Việt đương đại, với cách xây dựng hình tượng và sử dụng từ ngữ vừa đậm đà bản sắc, vừa giàu tính hình tượng.

Tuy vậy, nói thế vẫn chưa đủ. Bởi đúng như cụm từ “dân chơi” trong tiêu đề album, ta còn thấy một Phương Mỹ Chi rũ bỏ khuôn khổ, xuất hiện tự do và phóng khoáng hơn bao giờ hết. Màu sắc hài hước được thể hiện xuyên suốt, từ lời hát đến cách xử lý và những âm thanh được nhóm sản xuất đưa vào ca khúc. Chẳng hạn, ở Thử lòng quân tử, cảm xúc được cụ thể hóa bằng câu hát: “Ánh mắt đã khiến trống ngực liên hồi/ Tùng tùng tùng tùng”. Hay với Ưng cái bụng, cụm từ “bập bùng” được sáng tạo như một hook chính, đồng thời gợi lại cá tính lém lỉnh mà nữ ca sĩ từng thể hiện từ chương trình Em xinh say hi đến trên mạng xã hội. Không dừng ở đó, cách xử lý bài hát cũng cho thấy tinh thần này, như Nữ công gia chánh với cách delivery đoạn rap mang âm sắc Huế vô cùng hài hước…

Để rồi khi kết hợp với các yếu tố dân gian, cả hai tạo nên một sự giao hòa thú vị. Chẳng hạn ở Thử lòng quân tử, nếu những câu chèo Dương Xuân: “Trường bảo duyên tôi, ấy huê là gì?/ Trường thuận huê gì cho thiếp được hay/ Để huê là nụ héo, huê hời, huê hời, huê hỡi là huê” rất đậm màu sắc truyền thống, thì khi được đặt cạnh những câu hát “Ôi, không xong rồi/ Thương thì nói mẹ, nói cha/ Ôi, không xong rồi/ Ai cho anh bê tim em đi đâu vậy?”, hai sắc thái ấy tạo nên sự đối lập vừa hài hước vừa ấn tượng. Đây có thể nói là bước phát triển vượt bậc nếu so với Vũ trụ cò bay, khi lời hát và cách triển khai câu chuyện vẫn còn khá khuôn khổ, tuyến tính và chưa tạo được màu sắc riêng.

Thử nghiệm mới mẻ

Về mặt âm nhạc, điều tương tự cũng có thể thấy ở các bản phối do DTAP đảm nhận. Trong đó, 10 ca khúc đều được đặc tả bởi những màu sắc địa phương riêng biệt. Tuy vậy, điều đáng chú ý là hàm lượng mới - cũ, hiện đại - truyền thống đã thay đổi đáng kể. Đúng với tinh thần “dân chơi”, màu sắc chủ đạo của album lần này là Pop, Hip-hop, EDM…, trong khi các yếu tố bản địa trở thành những điểm xuyết vừa vặn thay vì giữ vai trò chủ đạo như ở đĩa trước. Nói đơn giản, nếu ở Vũ trụ cò bay, Bóng phù hoa gây chú ý bởi đoạn tụng kinh ở nửa cuối ca khúc, hay Chiếc lược ngà với đoạn cải lương mở đầu, thì ở sản phẩm này, đó là những cú hook được tính toán kỹ, có khả năng trở thành hiện tượng và viral trên mạng xã hội.

Trên nền đó, chèo ở Thử lòng quân tử, múa xòe Thái ở Chọn mặt gửi vàng, tinh thần Ê-đê mạnh mẽ ở Ưng cái bụng, vẻ kinh kỳ Huế ở Nữ công gia chánh hay chất liệu Khmer Nam Bộ ở Thiên đường với người thương, cùng bài Lý Chèo Đưa Cá Ông trong Dắt anh chơi hội… được đan cài hài hòa. Dễ thấy DTAP liên tục xoay chuyển các chất liệu để tổng thể đĩa nhạc không trở nên nhàm chán. Những nhạc cụ đặc trưng như đàn tính, sáo mèo được sử dụng để họa lên màu sắc Tây Bắc; đàn đá, cồng, chiêng, sáo… lại góp phần khắc họa mạnh mẽ không khí Tây Nguyên. Ngoài ra, những “dấu ấn” đặc sắc như Lý Mười Thương hay giai điệu Kiên Giang mình đẹp lắm cũng được giữ lại, tạo nên một phổ cảm xúc đa dạng cho người nghe.

Ngoài ra cấu trúc bài hát cũng phức tạp hơn, khiến người nghe không thể đoán trước. Nổi bật bậc nhất phải kể đến Nữ công gia chánh với đoạn Broadway mở đầu đĩa nhạc, từ đó nhanh chóng chuyển thành bản EDM sôi động với âm sắc Huế được khai thác tối đa, kết hợp cùng đàn nhị và Lý Mười Thương. Hay ở Xây xẩm, màu sắc Alternative Rock có màu J-Rock cũng được sáng tạo độc đáo, khi xẩm như những họa tiết làm nổi bật tổng thể, giúp bài hát bớt phần đơn điệu bởi dòng nhạc này không còn xa lạ. Dù vẫn có điểm chung với Duyên và I’ll be there từ Em xinh say hi, nhưng Phương Mỹ Chi cho thấy bản thân vẫn còn nhiều điều chưa được khám phá, khi trình bày vừa ra chất Rock mà vẫn “dân gian” qua cách nhả chữ và kỹ thuật nảy hột mỗi đầu câu hát.

Có thể khắc phục

Tuy vậy không thể phủ nhận Dân chơi dân ca vẫn có những điểm yếu. Đầu tiên, bởi vẫn hợp tác cùng DTAP nên có những khoảnh khắc vẫn khiến cho người nghe liên tưởng đến những sản phẩm đã được ra mắt. Đơn cử Chọn mặt gửi vàng có một câu hát và cách sắp xếp các ad-libs, vocal layer khiến ta lập tức liên nhớ đến một bài hát lấy cảm hứng từ Vợ chồng A Phủ thành công trước đây. Ngoài ra về tổng thể ca khúc này cũng không quá khác lead single Vũ trụ có anh từ album trước của Phương Mỹ Chi, khi cũng là bản Pop có màu sắc rộn ràng, với đoạn chrous dồn về cuối và đẩy cảm xúc bằng một đoạn drop điện tử bắt tai. Dù vẫn thú vị nhưng sự lặp lại này ít nhiều khiến khán giả chưa tận hưởng trọn vẹn được ca khúc.

Bên cạnh đó, dàn khách mời tham gia kết hợp tuy giúp sản phẩm thêm đa dạng màu sắc, nhưng cũng dễ đoán. Với biệt danh “người miền núi chất”, Double2T vẫn hoàn thành tốt phân đoạn của mình trong Chọn mặt gửi vàng nhưng chưa quá khác biệt so với các sản phẩm cá nhân nổi bật của anh. Trong khi đó Có nhau kết hợp cùng Nguyễn Hùng không thể phủ nhận là màn hòa giọng khá “ngọt”, nhưng “điểm trừ” là ca khúc quá đậm “DNA” của giọng ca Phép màu, dẫn đến đặc trưng của Phương Mỹ Chi và DTAP phần nào mất đi trong bài hát này. Thú vị nhất là sự kết hợp của RHYDER và Shiki trong Thử lòng quân tử và Liễu yếu đào tơ, nhưng bởi có cách hát lơi, nương vào giai điệu thay vì thể hiện rõ lời đối lập với phong cách tròn vành rõ chữ của Phương Mỹ Chi mà hai track này chưa thật mượt mà.

Không thể phủ nhận với Dân chơi dân ca, Phương Mỹ Chi đã mở sang một chương mới trong âm nhạc của mình. Những ca khúc trong album cho thấy sự đầu tư, nghiên cứu và sáng tạo nghiêm túc của nữ ca sĩ cùng ê-kíp, đồng thời cho thấy một hướng đi đáng chú ý của folktronica Việt Nam. Nếu Vũ trụ cò bay là bước khẳng định vị trí của Phương Mỹ Chi trong dòng chảy âm nhạc dân gian đương đại, thì Dân chơi dân ca cho thấy cô đã bắt đầu mở rộng giới hạn. Đây có lẽ mới là điều đáng chờ đợi nhất ở chặng đường tiếp theo.