Sinh năm 1973 tại Paris trong gia đình người Anh có cha là khảo sát viên còn mẹ là nhà kinh doanh nghệ thuật kiêm thiết kế đồ họa, bà Phoebe Philo sớm bộc lộ niềm yêu thích với thời trang từ nhỏ. Năm 14 tuổi, bà thuyết phục cha mẹ tặng mình chiếc máy may để tự chỉnh sửa quần áo. Niềm đam mê ấy đưa bà đến ngôi trường nghệ thuật danh tiếng Central Saint Martins (London), nơi bà gặp Stella McCartney.

Sau khi tốt nghiệp năm 1996, bà Philo chuyển đến Paris làm trợ lý thiết kế cho người bạn thân tại Chloé và nhanh chóng tiếp quản vị trí giám đốc sáng tạo vào năm 2001. Dưới sự dẫn dắt của bà, thương hiệu Pháp tìm thấy sức sống mới qua những chiếc váy chiffon bay bổng, quần jeans loe, phom dáng babydoll và tinh thần bohemian phóng khoáng. Chiếc túi Paddington với ổ khóa kim loại cỡ lớn trở thành hiện tượng, đưa Chloé trở thành một trong những cái tên tiêu biểu của cơn sốt IT bag đầu những năm 2000.

Old Céline và dấu ấn thời kỳ hoàng kim

Tên tuổi bà được biết đến nhiều nhất qua một thập kỷ dẫn dắt Céline, bắt đầu từ năm 2008 theo lời mời của Chủ tịch tập đoàn LVMH Bernard Arnault, với điều kiện đội ngũ sáng tạo phải được dời tới London để nữ nhà thiết kế tiếp tục sống gần gia đình. Báo Guardian từng gọi bà là “nhà thiết kế trang phục nữ có ảnh hưởng nhất thế kỷ này”, một nhận định có cơ sở khi nhìn vào cách bà Philo định hình lại tủ đồ của phụ nữ hiện đại, đặt người mặc vào trung tâm sáng tạo.

Céline dưới thời Philo khắc họa hình ảnh người phụ nữ tự chủ, thực tế và tự tin thể hiện cá tính qua trang phục. Các mẫu túi Luggage, Trapeze, Box và Trio trở thành dấu ấn đáng nhớ của giai đoạn này. Sức hút trong ngôn ngữ thiết kế của bà đến từ tỷ lệ phom dáng, đường cắt may, chất liệu và cách kết hợp trang phục. Philo không ngại đưa vào bộ sưu tập những chi tiết có phần kỳ quặc, từ giày dáng găng tay đến trang sức hình học, tạo nên sự tương phản thú vị giữa tính ứng dụng và tinh thần thử nghiệm. Chính cách dung hòa hai yếu tố này giúp Old Céline vượt khỏi khuôn khổ của một giai đoạn sáng tạo, trở thành chuẩn mực thẩm mỹ được giới mộ điệu nhắc đến và tìm kiếm nhiều năm sau khi bà rời thương hiệu.

Trong mười năm tại Céline, nhà thiết kế người Anh cũng hình thành cộng đồng khách hàng trung thành thường được gọi là “Céline girls”. Họ tìm thấy sự đồng điệu trong những thiết kế đề cao bản sắc cá nhân, sự thoải mái và chất lượng, đồng thời đủ linh hoạt cho đời sống thường nhật. Philo định hình phong cách có sức sống lâu dài, khiến phụ nữ muốn tiếp tục mặc những thiết kế ấy ngay cả khi xu hướng đổi thay. Tinh thần này ngày nay thường được liên hệ với quiet luxury, trào lưu đề cao chất liệu, kỹ thuật chế tác và vẻ sang trọng kín đáo. Dù thuật ngữ này trở nên phổ biến nhiều năm sau đó nhưng những giá trị cốt lõi đã hiện diện trong ngôn ngữ thiết kế Philo xây dựng tại Céline, góp phần định hình cách người mặc và giới mộ điệu nhìn nhận sự xa xỉ hiện đại.

Tự chủ trong thời trang và cả cuộc đời

Người ta thường tìm thấy phần nào tính cách và quan niệm sống của nhà thiết kế trong những bộ sưu tập họ tạo ra. Với Phoebe Philo, tinh thần tự chủ trong những bộ trang phục của bà dường như cũng hiện diện trong cách bà định đoạt cuộc đời mình. Nhà thiết kế kiêm nhà hoạt động trong lĩnh vực thời trang Tamara Cincik chỉ ra rằng nhiều phụ nữ phải đối mặt với nguy cơ mất khách hàng khi mang thai, đồng thời chịu áp lực tài chính và chi phí chăm sóc trẻ nhỏ. “Ngành công nghiệp thời trang không hề tử tế với phụ nữ. Rất nhiều người trong số họ không dám sinh con vì lo sợ sự nghiệp bị gián đoạn”, Tamara cho biết.

Philo không chấp nhận quan niệm rằng phụ nữ muốn theo đuổi sự nghiệp thì phải sẵn sàng đánh đổi thời gian dành cho gia đình. Bà từng là một trong số ít giám đốc sáng tạo cấp cao nghỉ thai sản khi đang làm việc tại Chloé, rồi chủ động rời vị trí để dành thời gian chăm sóc gia đình. Khi nhận lời lãnh đạo Céline, bà yêu cầu LVMH chuyển studio thiết kế từ Paris về London để có thể ở gần các con. Những quyết định ấy đi ngược với hình dung phổ biến về một giám đốc sáng tạo luôn phải hiện diện tại các kinh đô thời trang, sẵn sàng đáp ứng mọi đòi hỏi của thương hiệu.

Tất nhiên, không nên xem hành trình của Philo như hình mẫu mà mọi phụ nữ đều có thể áp dụng. Vị thế nghề nghiệp và nguồn lực tài chính giúp bà chủ động hơn trong những quyết định quan trọng của cuộc đời. Nhưng câu chuyện của Philo gợi mở cách nhìn khác về thành công. Phụ nữ không nhất thiết phải hy sinh đời sống gia đình để tiến xa trong sự nghiệp hay đánh đổi điều này để có được điều kia. Họ có thể tham vọng, theo đuổi những mục tiêu riêng nhưng vẫn có thời gian cho con cái, cho bản thân và những điều nằm ngoài công việc. Mỗi người phụ nữ đều có quyền tự quyết cuộc sống mà mình muốn theo đuổi.

Sau khi rời Céline, Phoebe Philo gần như rút khỏi ánh đèn thời trang trong nhiều năm. Đến năm 2021, bà công bố thương hiệu mang tên mình, với tập đoàn LVMH giữ vai trò nhà đầu tư thiểu số. “Tôi rất hào hứng và cảm thấy vô cùng mãn nguyện khi được trở lại xưởng thiết kế và sáng tạo”, bà Philo chia sẻ. Phải đến tháng 10/2023, bộ sưu tập đầu tiên mới chính thức ra mắt, khép lại quãng nghỉ kéo dài sáu năm. Vẫn là chủ nghĩa tối giản quen thuộc nhưng có phần sắc sảo, trưởng thành và táo bạo hơn. Bộ sưu tập gồm khoảng 150 thiết kế, từ áo khoác cashmere với phần vai sắc nét, bộ suit kết hợp chân váy dài cạp cao đến những chiếc túi da khổ lớn và kính râm mang phom dáng điêu khắc. Bà mở rộng bản sắc với những món đồ táo bạo hơn như chân váy và quần với chi tiết xé rách hoặc khóa kéo gợi cảm.

Ngay sau khi mở bán trực tuyến ngày 30/10/2023, phần lớn sản phẩm đã hết hàng chỉ sau vài giờ; hơn 70 sản phẩm được ghi nhận hết hàng trong vòng 24 giờ. Thương hiệu ban đầu theo đuổi mô hình bán trực tiếp qua website, với số lượng phát hành giới hạn và các đợt giới thiệu sản phẩm theo từng phần. Sau đó, Phoebe Philo dần mở rộng sang hệ thống bán lẻ chọn lọc quốc tế, hiện diện tại những điểm đến như Bergdorf Goodman, Dover Street Market và Galeries Lafayette. Theo hồ sơ doanh nghiệp được công bố cuối năm 2025, thương hiệu đạt doanh thu hơn 32 triệu bảng Anh, tương đương khoảng 41 triệu USD, gần gấp ba lần mức 11,2 triệu bảng của năm trước. Sau khi định hình chương đáng nhớ tại Céline, bà đang tiếp tục xây dựng di sản của riêng mình, lần này với quyền tự quyết lớn hơn đối với cả sáng tạo lẫn con đường phát triển thương hiệu.

Đọc thêm: Maria Grazia Chiuri và vòng tròn sự nghiệp tại Fendi

Một thế hệ mang dấu ấn Phoebe Philo

Nhiều nhà thiết kế từng làm việc tại Céline dưới thời Philo hiện đã bước lên những vị trí lãnh đạo sáng tạo tại các thương hiệu lớn, từ CHANEL, Burberry đến Chloé. Dòng chữ “từng làm việc dưới trướng Phoebe Philo” trong hồ sơ nghề nghiệp từ lâu đã trở thành điểm cộng đáng kể, bảo chứng cho kinh nghiệm và tư duy thiết kế trong giới thời trang.

Matthieu Blazy từng là nhà thiết kế cao cấp sát cánh bên bà tại Céline năm 2014 trước khi tạo nên dấu ấn vang dội tại Bottega Veneta và tiếp tục sự nghiệp rực rỡ tại CHANEL. Với Daniel Lee, người vực dậy Bottega Veneta với kỹ thuật đan da Intrecciato cũng từng giữ vị trí Giám đốc thiết kế dòng RTW dưới thời Philo. Hiện anh tiếp tục dẫn dắt Burberry trong hành trình làm mới bản sắc thương hiệu.

Ngay tại chính ngôi nhà Céline, ông Michael Rider vừa được giao phó trọng trách chèo lái di sản thương hiệu cũng là cựu Giám đốc Thiết kế từng đồng hành cùng nữ nhà thiết kế suốt một thập kỷ. Sự trở về của Rider vừa mang ý nghĩa kế nhiệm, vừa liên hệ trực tiếp với giai đoạn định hình bản sắc Céline và chương tiếp theo của nhà mốt. Mạng lưới ấy nối dài với Chemena Kamali, người thổi bùng sức sống mới cho Chloé sau khi được bà Philo dìu dắt từ những ngày đầu rời trường Central Saint Martins. Khi trở lại Chloé trên cương vị giám đốc sáng tạo, bà tiếp tục khai thác tinh thần bohemian đặc trưng từ của người tiền nhiệm dưới góc nhìn thế hệ mới.

Drew Henry làm việc tại Céline từ năm 2014 cũng có thời gian cộng tác với Philo trước khi tiếp tục sự nghiệp tại Courrèges. Trong khi đó, Peter Do, nhà thiết kế người Mỹ gốc Việt đã gia nhập đội ngũ thiết kế trang phục may sẵn của Céline sau khi nhận giải LVMH Graduate Prize năm 2014. Sau này, anh phát triển thương hiệu riêng cùng tên và đảm nhiệm vị trí giám đốc sáng tạo tại Helmut Lang.

Những nhà thiết kế từng cộng tác với Philo không nhất thiết phải theo đuổi chủ nghĩa tối giản, cũng không thể quy mọi thành công của họ về ảnh hưởng của một người. Điểm chung ở họ nằm ở nền tảng nghề nghiệp được bồi đắp trong cùng một môi trường sáng tạo. Danh xưng “mẹ đỡ đầu” vì thế gợi nhắc những kinh nghiệm được truyền qua quá trình cộng tác, những tiêu chuẩn nghề nghiệp được hình thành trong xưởng thiết kế và cách tiếp cận thời trang đặt người dùng vào trung tâm. Khi các cộng sự cũ bước vào những nhà mốt mới, họ mang theo kinh nghiệm từ Céline dưới thời Philo, tiếp tục đối thoại với lịch sử, bản sắc và những yêu cầu mới của từng thương hiệu để xây dựng dấu ấn riêng.