Trong bài hát Feminiomenon, Chappell Roan đã hát về câu chuyện tình dục ở góc nhìn của một người đồng tình nữ. Rằng, chuyện ân ái với đàn ông đôi khi "chán chết", nên "chị chị em em" có thể tạo ra sự "nhập định khoái lạc". Tên bài hát có vẻ ngẫu nhiên, được Chappell thừa nhận là đã kết hợp giữa feminine (nữ tính) và phenomenon (hiện tượng). Sau khi phát hành, feminiomenon đã trở thành một tiếng lóng thể hiện sự mạnh mẽ của nữ giới.

Feminiomenon cũng là một định nghĩa hoàn hảo cho sự toả sáng của loạt nghệ sĩ trong nửa thập niên trở lại đây, khi âm nhạc của "hội chị em" không chỉ thống trị bảng xếp hạng, mà còn mang đến những góc nhìn sâu sắc, mới mẻ và sáng tạo cho ngành âm nhạc đương thời.

Bản thân Chappell Roan cũng là một ngôi sao toả sáng thời gian qua, được thừa nhận bởi cả giới phê bình lẫn khán giả. Trước và sau cô, chúng ta lần lượt sự kiến sự toả sáng của Billie Eilish, Olivia Rodrigo, ROSALÍA, Madison Beer, Tate McRae, Addison Rae, Doechii... Mỗi nghệ sĩ nữ mang đến những màu sắc âm nhạc mới mẻ, với những thế mạnh riêng. Họ thực sự là hiện tượng của làng nhạc đương thời, là các nghệ sĩ tiên phong của cái gọi là "feminiomenon".

Dẫu vậy, bên cạnh khía cạnh mới mẻ, ở những nghệ sĩ nữ kể trên cũng toát ra những hình mẫu ngôi sao âm nhạc đã trở thành kinh điển trong làng nhạc pop. Mỗi người một vẻ đã tạo nên cả sự tiếp nối và sự đa dạng về di sản của những ngôi sao hàng đầu mà chúng ta vẫn không ngừng ngưỡng mộ.

Entertainer - Những ngôi sao trình diễn bùng nổ

Sự nghiệp với những tác phẩm đồ sộ, chủ nhân của những bản “hit” trên bảng xếp hạng âm nhạc, “nữ hoàng” của những sân khấu lộng lẫy chính là phẩm chất khi nói về hình mẫu nghệ sĩ trình diễn (entertainer). Sức ảnh hưởng của họ không chỉ đến từ những khoảnh khắc “định nghĩa” làng nhạc mà còn “nắn” dòng chảy âm nhạc đại chúng với những sân khấu trình diễn đỉnh cao.

Sân khấu là đền đài linh thiêng của các "entertainer" và khả năng trình diễn bùng nổ trở thành “con dấu” sự nghiệp của họ. Những nghệ sĩ này cũng thường đầu tư thiết kế sân khấu, khả năng hát và đặc biệt là nhảy múa, khiêu vũ, làm chủ sân khấu khiến cho bất cứ ai xem trực tiếp cũng phải nhún nhảy theo. Janet Jackson, Paula Abdul, Madonna... là những ví dụ tiêu biểu cho hình mẫu nghệ sĩ âm nhạc này.

Tour diễn cá nhân hay các sân khấu tại các lễ hội âm nhạc như Coachella, Lollapalooza, Glastonbury, Leeds Festival, Hybe Park hay NBL Hafttime Show… chính là những sân khấu để họ thu hút mọi ánh nhìn và đôi tai của công chúng.

Những cái tên như “nữ hoàng nhạc pop” Madonna, “ong chúa” Beyoncé, Pink, Jenifer Lopez, Rihanna, Britney Spears, Lady Gaga… đều là nghệ sĩ trình diễn được khán giả thế giới ngưỡng mộ. Họ luôn mang đến những bữa tiệc âm nhạc thịnh soạn, được thiết kế một cách công phụ khiến khán giả cảm thấy choáng ngợp và thoả mãn.

Ở thời điểm hiện tại, SZA, Billie Eilish, Tate McRae hay thậm chí là JoJo Siwa đang là những đại diện hoàn hảo cho thế hệ nghệ sĩ trình diễn mới của làng âm nhạc. Trên thực tế, những nhóm nhạc hàng đầu Kpop hiện tại như Aespa, Newjeans, Katseye… cũng được “thiết kế” là những nghệ sĩ trình diễn.

Kể cả khi không phải là những vũ công hàng đầu thì khả năng khấu đảo sân khấu và thể hiện tính concept vẫn khiến họ trở thành những nghệ sĩ trình diễn thực thụ.

Vocalist - Giọng hát "khoá chặt" tâm can người nghe

Những nghệ sĩ sở hữu giọng hát tuyệt vời luôn biết cách làm con tim khán giả thổn thức. Chỉ cần họ cất giọng, từ câu mở đầu cho đến cao trào với phần điệp khúc chứa chan, khán giả đã bị “khoá chặt” tâm can vào từng nốt nhạc cùng chất giọng đầy mê đắm. Nói đến những nghệ sĩ theo hình mẫu “vocalist” là còn nói đến những kỹ năng xử lý thượng thừa, rằng giọng hát của họ có thể "thôi miên" khán giả.

Chúng ta đã từng chứng kiến những giọng hát đặc biệt như thế và vẫn còn mê mẩn đến tận ngày nay. Từ chất giọng jazz huyền thoại Ella Fitzgerald đến Cher, từ Whitney Houston đến Mariah Carey đều cho thấy những giọng ca bất hủ của âm nhạc đại chúng xưa nay. Những pop diva như Celine Dion hay Annie Lennox luôn khiến ta phải kinh ngạc mỗi khi họ cất giọng.

Làng nhạc đương đại vẫn còn đầy đủ những ngôi sao theo hình mẫu "vocalist". “Hoạ mi nước Anh” Adele, Kelly Clarkson… đều “đốn hạ” trái tim khán giả bằng chất giọng và kỹ thuật thanh nhạc tuyệt vời. Tiếp nối mạch nguồn của những giọng ca hàng đầu, các nữ ca sĩ như Ariana Grande, Cynthia Erivo, Miley Cyrus… cho thấy họ có thể thôi miên người hâm mộ chỉ bằng giọng hát.

Tại thị trường âm nhạc Việt Nam, bộ tứ pop diva Thanh Lam, Hồng Nhung, Mỹ Linh, Hà Trần đều được xem là những nghệ sĩ theo trường phái “vocalist”. Bên cạnh đó, những ca sĩ trẻ như Võ Hạ Trâm, Hương Tràm, Uyên Linh, Lâm Bảo Ngọc cũng thành công với hình mẫu nghệ sĩ có giọng hát thực lực.

Singer/song writer: Khẳng định nghệ sĩ tính với sự nghiệp dài hơi

Không cần khả năng trình diễn bùng nổ như các “entertainer” hay giọng ca thượng thừa như các “vocalist”, các nghệ sĩ chú trọng vào nghệ sĩ tính với khả năng sáng tác và biểu diễn cho thấy một sự nghiệp dài hơn. Hành trình âm nhạc của họ giông như một dòng suối mà mỗi “khúc quanh” lại tạo ra những thay đổi lớn lao và mới mẻ.

Đặt tâm hồn vào từng ca từ và nốt nhạc, hát lại tiếng lòng cùng nghệ thuật kể chuyện tài tình, những nghệ sĩ này đã thiết lập một mối quan hệ bền chặt với người hâm mộ của họ. Họ luôn có cách kết nối kỳ lạ và kỳ diệu với khán giả, biến sự nghiệp âm nhạc giống như một “cuốn nhật ký” ghi chug giữa người nghệ sĩ và công chúng.

Những đại diện tiêu biểu cho hình mẫu nghệ sĩ này hiện phải kể đến như Taylor Swift, Lana Del Rey… Trước khi là “toàn bộ ngành âm nhạc”, Taylor Swift đã là một “công chúa nhạc đồng quê”, ngôi sao pop, nghệ sĩ indie folk. Giọng ca Folklore luôn biến hoá và thành công ở mỗi "địa hạt" mà cô bước vào. Tương tự, Lana Del Rey cũng là một nghệ sĩ tương tự với sự nghiệp gần 20 năm, trở thành ngọn lửa âm ỷ luôn “cháy” trong âm nhạc với nghệ sĩ tính không thể không thừa nhận.

Nhiều nữ ca sĩ nổi tiếng hiện nay như Lorde, Olivia Rodrigo, Billie Eilish, SZA, Charli XCX cũng tạo ra sự cuốn hút về hình mẫu singer/song writer. Họ sáng tác và trình diễn, trung thực với cảm xúc và những tìm tòi của riêng mình mà không bị tác động bởi tính xu hướng - nhân tố điều tiết sự thay đổi của làng nhạc pop.

Alternative queen: Nữ hoàng của dòng nhạc luân chuyển

Những ta thường nghe tới những danh xưng “công chúa”, “nữ hoàng” trong dòng nhạc pop như công chúa nhạc pop, nữ hoàng nhạc pop, nữ hoàng nhạc rap… Trong khi đó, một thập kỷ qua chứng kiến sự lớn mạnh và lan rộng của những nghệ sĩ theo định hướng Alternative. Họ là những “nữ hoàng của dòng nhạc luân chuyển”.

Bjork là một trong những cái tên sáng chói của dòng nhạc Alternative và Expremental (thể nghiệm). Bên cạnh đó, những nữ nghệ sĩ nổi bật trong hình mẫu "Alternative Queen" phải kể đến như Cat Power, Fiona Apple, Florence and The Machine, Lana Del Rey, H.E.R… Họ có một sự nghiệp dài hơi, thiên biến vạn hoá, và ít khi tạo ra sự nhàm chán. Khán giả không dễ dàng biết được bước đi âm nhạc của họ nhưng thường sẵn sàng mở rộng tâm thế để đón nhận, thưởng thức

Âm nhạc của họ không chiều tai khán giả đại chúng nhưng lại xây dựng nên một “giáo phái” với những người hâm mộ “sùng kính” nhất. Tầm nhiền và tính nghệ sĩ và thể nghiệm giúp họ đạt đến những điều mà không phải nghệ sĩ đại chúng nào cũng có thể đạt được.

Ở thời điểm hiện tại, những cái tên nổi bật như Lorde, FKA Twigs, Melanie Martinez, Rosalia, Caroline Polachek, Aurora… tiếp tục tạo ra những sản phẩm âm nhạc độc đáo cũng những sáng tạo mới mẻ.

All-Rounder: Những nữ nghệ sĩ toàn tài

Trên thực tế, nhiều nghệ sĩ đương đại thành công và không chịu bó buộc vào một mẫu hình nghệ sĩ duy nhất. Họ là những người có giọng hát nhưng đồng thời cũng là các nghệ sĩ biểu diễn; Họ có khả năng sáng tạo và không ngại thể nghiệm để tạo ra những sản phẩm độc đáo. Những nghệ sĩ như Beyoncé, Lady Gaga, Taylor Swift, Billie Eilish, Chappell Roan thực sự toàn tài, tạo nên sự đa diện trong hình mẫu nghệ sĩ nhạc pop có sức ảnh hưởng của thế kỷ 21.