Nếu bạn có một tình yêu dịu dàng dành cho những thước phim về đời sống thường nhật, những nhịp đi chậm, đôi khi chậm đến mức thử thách cả sự kiên nhẫn và nếu trong bạn còn có một góc nhỏ dành riêng cho ẩm thực Nhật Bản, thì tin Shinya Shokudō (Midnight Dinner, Quán Ăn Đêm) do Kobayashi Kaoru thủ vai chính sắp quay trở lại hẳn sẽ khiến bạn không thể ngồi yên.

Mùa phim mới dự kiến lên sóng trên MBS / TBS vào mùa Thu 2026. Trong lúc chờ đợi, để được một lần nữa ngồi xuống giữa đêm khuya, nghe những câu chuyện rất nhỏ đi cùng những món ăn rất giản dị mà vẫn khiến lòng rung lên khẽ khàng, và có lẽ, những bộ phim về đồ ăn, thức uống và đời sống dưới đây sẽ là cách dịu dàng nhất để lấp đầy khoảng chờ ấy.

Little forest 2018

Quên đời sống thành thị để đi trú trong Little Forest (2018), cùng sống lặng lẽ qua bốn mùa thay phiên nhau qua đi. Một cô gái trẻ rời bỏ thành phố, quay về quê nhà để được chạm gần hơn vào thiên nhiên và lắng nghe chính mình.

Cô nhóm bếp, nấu ăn, chậm rãi thưởng thức món ăn, ôm một chú cún trong lòng, hay bước qua mùa đông với chiếc áo duffle coat dày cộm. Cô chậm rãi cảm nhận lại cuộc sống và người xem cũng vậy, dòng chảy thư giãn cứ róc rách chảy trong cơ thể của người xem qua hơi ấm từ căn bếp, kết cấu của món ăn, ánh sáng đổi màu theo mùa. Mỗi bữa ăn là kết nối tinh thần giữa con người với đất đai, với ký ức, với những mối quan hệ tồn tại trong im lặng: Một bữa cơm nóng, một mùa thu hoạch vừa đến, một buổi chiều trôi qua trong yên tĩnh. Và từ khi nào bình yên đã trở nên hữu hình hơn bao giờ hết.

Eat Drink Man Woman 1994

Đến với căn bếp của ông Chu đim hay đúng hơn, bước vào chính cuộc sống của ông và ba cô con gái. Ông Chu là một đầu bếp bậc thầy đã nghỉ hưu, góa vợ. Ông chính xác, điềm tĩnh, mang nặng trong mình tính cách của người gắn bó cả đời trong nhiệt bếp.

Trong khung hình là những món ăn được chuẩn bị công phu, tỉ mỉ đến từng chi tiết. Trong bối cảnh Đài Bắc hiện đại, Ang Lee đặt bốn cha con quây quần bên bàn ăn, bốn con người, bốn lát cắt đời sống khác nhau. Giữa những bữa cơm, khoảng lặng len vào qua tiếng bát đũa chạm nhau khe khẽ, qua một cái gắp đũa, một ánh nhìn thoáng qua, dịu dàng lẫn căng thẳng cùng tồn tại.

Cuộc sống bình dị cứ thế mở ra trước mắt người xem. Đan xen vào đó là những trường đoạn nấu ăn được quay gọn gàng, tinh tế, khơi gợi vị giác qua từng góc máy đặc trưng của Ang Lee. Có một sự tương đồng thú vị giữa việc nấu ăn và cách bộ phim vận hành: Từ những nguyên liệu thô sơ, qua kỹ thuật, sự kiên nhẫn và cảm nhận tinh tế, một món ăn hoàn toàn khác biệt được tạo nên. Eat Drink Man Woman cũng như vậy, cùng một món trên bàn, nhưng mỗi người mỗi vị.

Call Me Chihiro 2023

Cô ấy là Chihiro. Cô ăn một hộp bento thật ngon. Ở một thị trấn ven biển, Chihiro sống và làm việc tại một quán bento nhỏ. Cô sinh hoạt, trò chuyện và bằng một cách rất tự nhiên, những con người nơi làng chài ấy dần mở lòng với cô.

“You can stop running away now. no matter how fast you run, or how far you go, your loneliness will follow” (Tạm dịch: Dừng chạy đi em ơi, bởi dù em có chạy nhanh đến đâu, xa đến đâu, nỗi cô đơn vẫn sẽ kịp đuổi theo).

Ôi, những con người cô đơn, đặc biệt là những người phụ nữ cô đơn có thể khiến ta cảm thấy như thể mình thuộc về cùng một hành tinh với họ. Bộ phim dịu dàng và ấm áp đến lạ. Nhìn thì giản đơn, nhưng mỗi nhân vật đều mang theo những lớp cảm xúc cần được gỡ ra, cần được thấu hiểu. Giá như có thể bước vào thước phim, ở bên cô, trong căn nhà nhỏ bừa bộn ấy, cùng làm takoyaki, hay chỉ đơn giản là đi bộ cạnh nhau trong một đêm tĩnh lặng, ăn những món ăn bình thường nhất trên đời.

Một hộp cơm bento lành lặn, như một cái ôm khẽ, đủ để an ủi những tâm hồn cô đơn. Gọi cô là Chihiro.

The Taste of Tea 2004

Ngồi xuống đây và cùng ngắm hoàng hôn, ở bên rìa vũ trụ.

Một lát cắt thời gian trong đời sống của một gia đình nơi vùng quê Tochigi. Yoshiko không phải kiểu nội trợ thường thấy, cô làm việc cho một dự án phim hoạt hình. Chú Ayano, một nhà sản xuất âm nhạc thành đạt, trở về từ Tokyo để dành thời gian với chính mình. Còn Sachiko thì bối rối không hiểu vì sao cô luôn bị theo sau bởi một phiên bản khổng lồ của chính mình. Những ngày lững lờ trôi qua, mỗi thành viên trong gia đình được kể qua nhiều mảnh ghép rời rạc. Đắng, khô như trà - thứ vị không phải để thích ngay, mà là để học cách cảm. Và khi đã cảm được rồi, mới thấy nó ngon.

Những lá trà khác nhau tạo nên những tầng hương khác nhau. Dù sau cùng, có lẽ nên học cách yêu tất cả để khẩu vị của mình được mở rộng. Cách pha trà cũng quan trọng chẳng kém gì chính tách trà. Một nghi thức nhỏ, nhưng như truyền vào đó một thứ gì không gọi được thành tên, khiến mọi thứ trở nên dịu dàng hơn, dễ chịu hơn. Hãm chúng với lòng biết ơn, khuấy thật khẽ, lọc thật cẩn thận và hít hà hương thơm ấy bằng tất cả nâng niu. Bạn đã ở đó, tham dự và góp phần tạo nên một phần hương vị. Có phải vì thế mà chén trà đã ngon hơn rất nhiều?

The Zen Diary 2022

Có một kiểu chữa lành rất lạ, chỉ là ngồi nhìn một người đàn ông này rửa từng mớ rau, lặp đi lặp lại, hết giờ này qua giờ khác. Ông sống hòa cùng đất, cùng mùa, lắng nghe từng chuyển động nhỏ của đời sống, tự tay tìm kiếm thức ăn từ lòng đất. Một đời sống mà nhiều người mơ, nhiều người ước nhưng liệu có bao nhiêu người đủ can đảm để chọn đời sống như vậy?

“To eat is to live. To eat is to love. Food tastes best when shared”. (Ăn là sống. Ăn là yêu. Và vì thế, thức ăn luôn ngon nhất khi có người cùng ngồi xuống bên nhau). Tsutomu sống một mình trên núi, viết tản văn, nấu những món ăn thiền từ rau tự trồng, từ nấm tự hái nơi sườn đồi.

Nhịp sống của ông chậm, đều và vừa đủ. Và cô Machiko xuất hiện khe khẽ như một làn gió. Tsutomu dường như mãn nguyện với đời sống giản dị ấy. Nhưng có một điều ông vẫn chưa thể buông: Hũ tro cốt của người vợ đã mất từ mười ba năm trước. Bộ phim tĩnh lặng, nuôi dưỡng, và đậm chất thiền, được chuyển thể từ tập tản văn năm 1978 của Mizukami Tsutomu sẽ mở ra lối thoát dịu dàng khỏi guồng quay gấp gáp của đời sống hiện đại.

Sweet Bean 2015

Một tiệm dorayaki nhỏ nằm ở rìa Tokyo. Người chủ tiệm nhận một bà cụ 76 tuổi vào làm và chính đôi tay của bà đã kéo khách tìm đến từ khắp nơi. Niềm vui của đời sống, đôi khi nằm gọn trong những điều nhỏ nhặt nhất. Ở đây có thể là những hạt đậu, vỏ bánh dorayaki thơm phức. Và dù ta đang mang theo điều gì nặng nề đến đâu, thì một chiếc bánh ngọt vẫn luôn có cách khiến ta nhẹ lòng hơn.

“Keep up with the good work” (Cố lên nhé), bà cụ thì thầm với những hạt đậu đang chín mềm, chuẩn bị trở thành lớp nhân dorayaki thơm lừng.

Đám đông đã đứng chờ trước cửa tiệm từ rất sớm. Họ đến vì những chiếc bánh nhưng người xem có thể ở lại vì một điều gì đó sâu hơn thế. Trân trọng từng chiếc bánh từ đôi tay bà cụ. Trân trọng từng khoảnh khắc nhỏ bé của đời sống.