Sinh ra tại Sơn La, yêu thích âm nhạc từ bé, chọn Học viện Ngoại giao làm “bàn đạp” vào đời, hành trình của mess. (Vũ Phương Thảo) có thể đã “thẳng băng” theo một cách nào đó. Thế nhưng, cô chọn âm nhạc, thay vì bất cứ một ngành nghề hay cách hiện diện nào khác trong thế giới này.

Tất nhiên, mess. không còn là cái tên xa lạ đối với cộng đồng nghe nhạc Indie và thể nghiệm tại Việt Nam. Từ năm 2018, cô là một mảnh ghép quan trọng trong bộ đôi ANNAM, ra mắt album 3260 được nhiều người hâm mộ yêu thích. Sau đó, mess. phát hành album solo đầu tay Fearless, đánh dấu bước chuyển sang hành trình sáng tạo độc lập.

Những năm gần đây, hành trình ấy không chỉ mở rộng ở âm nhạc mà còn ở cách cô khám phá những xung lực văn hoá đang “chảy qua” mình. Không đặt mình ở vị trí tách biệt, mess. chọn cách chơi nhạc giữa bạn bè, giữa các dòng chảy của các tiểu văn hoá nhộn nhịp và tốt tươi của Sài Gòn. Nữ nghệ sĩ đầu tiên trình diễn tại Tomorrowland cũng chỉ là một “cái danh”, trong khi đó, thứ mess. theo đuổi chính là sự phát triển của cộng đồng âm nhạc, hướng đến một “tần số” nhất định trong âm nhạc.

Mang nhạc Việt đến khán giả nước ngoài

mess. không còn xa lạ với các sân khấu âm nhạc quốc tế. Cô từng chơi nhạc tại SXSW, Mỹ. “Quả thực, tôi không đặt nặng việc phải có cho mình một sân khấu trình diễn để đời. Tôi xem đây như là một cơ hội để thử sức và là một cơ hội tốt để kiểm chứng âm nhạc Việt Nam khi trình diễn trước các khán giả nước ngoài”.

Với mess., giá trị của những sân khấu như Tomorrowland không nằm ở danh hiệu hay quy mô sự kiện mà ở cơ hội đưa âm nhạc của mình và những nghệ sĩ cùng “scene” đến gần hơn với khán giả quốc tế.

Điều quan trọng chưa bao giờ nằm ở việc khoe rằng mình là người Việt đầu tiên trình diễn tại Tomorrowland, mà để mọi người thấy người Việt cũng chơi nhạc rất hay, có gu nhạc rất ‘xịn’.

Set diễn kéo dài khoảng 30 phút nên mọi lựa chọn đều được tính toán kỹ. Ngoài tác phẩm của mình, mess. còn đưa âm nhạc của một số nghệ sĩ cùng “scene” vào phần trình diễn. “Trong ‘scene’ nhiều người làm nhạc giỏi lắm. Tôi muốn chơi nhạc của mọi người để giới thiệu âm nhạc của họ đến với khán giả quốc tế”.

mess. muốn mang đến một hơi thở đương đại của âm nhạc Việt Nam. Mỗi lần ra nước ngoài, cô nhận ra nhiều người vẫn nghĩ Việt Nam chỉ có đàn tranh, đàn nguyệt, ca trù hay cải lương. Với cô, đó là những giá trị truyền thống đáng quý, nhưng không phải toàn bộ bức tranh âm nhạc Việt Nam hôm nay.

Chọn một dòng giữa đa dòng chảy văn hoá

Lối tư duy này của mess. đến từ những tiếp xúc, trải nghiệm khi cô chuyển vào Sài Gòn sinh sống và làm việc. “Tôi được tiếp xúc với nhiều tiểu văn hoá khác nhau và nhận thấy sự phân hoá rõ rệt giữa các dòng văn hoá. Chính điều này cho tôi thấy nhiều khả thể hơn là chỉ có một hướng đi duy nhất trong âm nhạc”.

Ban đầu, mess. cũng “sốc”. Khi còn ở ANNAM, cô từng nghĩ nhạc Việt chủ yếu là đàn, sáo, nhị kết hợp với một chút EDM. Sau này, khi tiếp xúc với nhiều cộng đồng khác nhau, cô nhận ra mỗi nhóm khán giả đều có một cách cảm thụ và thưởng thức âm nhạc riêng. Vì thế, cô bắt đầu mở rộng cách làm nhạc của mình, từ đánh DJ đến những thử nghiệm ở nhiều thể loại khác nhau.

Di chuyển giữa các cộng đồng từ dancer, hiphop đến metal, mess. nhận ra âm nhạc có thể trở thành ngôn ngữ chung của họ. “Khi mình hiểu được cách hoạt động của từng cộng đồng văn hoá thì mình mới có thể kết nối để chơi chung, và làm ra các sản phẩm hay ho”.

Một trải nghiệm khiến cô nhớ nhất là khi những người chơi skateboard, các nhà làm phim độc lập, hoạ sĩ, nhiếp ảnh gia, rapper và nhiều nhóm sáng tạo khác cùng tham gia một dự án nghệ thuật.

Nếu gom những con người như vậy vào chung một căn phòng thì phải nghĩ ra một thứ gì đó mà tất cả cùng 'chơi' được. Một điều quan trọng khác nữa là, mình có thể học lại được cái gì từ những tiểu văn hoá khác, để có thêm chất liệu làm ra những bài nhạc mang tính giao thoa là một điều hết sức thú vị.

Chơi DJ nhiều thành "ghiền"

mess. nói cô không xem mình là một DJ theo nghĩa kỹ thuật mà nhiều người thường hình dung. “Tôi không dám nhận mình là DJ bởi tôi biết công việc này cần nhiều thứ như kỹ thuật, khả năng về quản trị thư viện âm nhạc”.

Với cô, những DJ giỏi giống như "người thủ thư" của chính kho nhạc mình. Họ biết rõ từng bản nhạc, tempo và cách ghép chúng với nhau. mess. tự nhận thế mạnh của mình nằm ở khả năng trình diễn và sản xuất âm nhạc hơn là kỹ thuật DJ thuần túy. Khi đứng trước khán giả, cô vừa ý thức được sự hiện diện của bản thân, vừa để cảm xúc dẫn dắt phần trình diễn.

Muốn đi sâu vào, mình phải bỏ nhận thức đi để thả cảm xúc ra, phải sử dụng cái vô thức giữa dồn nén và giải phóng.

Hồi còn ở Hà Nội, mess. khá thường xuyên đi xem biểu diễn DJ ở các club. Cô có thể mua một chai bia và đứng nghe nhạc từ đầu đến cuối buổi biểu diễn mà không cảm thấy chán. Bây giờ, thay vì đứng ở vị trí khán giả thì cô lại lên sân khấu biểu diễn. “Cảm giác ấy rất ghiền. Cứ làm nhạc nhiều thành ra bị nghiện âm nhạc lúc nào không hay”.

Việc học DJ của mess. còn có một điều thú vị khác nữa. Một người quen (cũng chơi nhạc) của mess. chuyển sang Đức sinh sống nhưng vẫn để lại một ngôi nhà và một bàn DJ để mọi người có thể đến đó chơi nhạc.

Thế là ngày nào tôi cũng qua đấy. Tôi học đánh DJ, có hôm chơi nhạc đến tận 3 - 4h sáng.

Sau khi học chơi DJ, cô suy nghĩ về việc có thể tổ chức event về DJ như thế nào? Nếu không chơi DJ trong club thì có thể chơi nhạc ở đâu? Vậy là các ý tưởng cứ lần lượt ra đời, “DJ có thể chơi bất cứ đâu, từ sân cỏ đến quán cà phê, từ chỗ này qua chỗ nọ”. Đôi khi, mess. còn rủ thêm band nhạc chơi live chung cho vui.

Âm nhạc không phải là đánh trận

Với mess., âm nhạc giống như kiểu khám phá khi đang đọc sách hơn là “đánh trận”. Khi đã bước vào, cô chỉ muốn tiếp tục lật sang trang kế tiếp để xem điều gì đang chờ mình. “Tôi nghĩ mình sẽ đọc tiếp đến khi nếu hết thì thôi. Mà hết quyển một thì lại lôi tiếp quyển thứ hai ra đọc”.

Âm nhạc giải quyết được sự tò mò cá nhân cũng như niềm vui riêng nhưng làm nhạc, đối với mess., chưa bao giờ là chuyện mang tính chất cá nhân. “Làm nhạc để mọi người có thể hiểu hơn về những cộng đồng khác nhau và kết nối lại với nhau. Tôi nghĩ đó là việc quan trọng hơn và thích việc làm nhạc để tạo ra những giá trị kết nối như vậy”.

Những trải nghiệm ấy cũng khiến mess. ngày càng quan tâm đến cách âm nhạc tác động tới cảm xúc con người. Cô cho biết mình đang thử nghiệm một hướng đi mới, nơi âm nhạc không chỉ để thưởng thức mà còn có thể mang tính trị liệu, như một cách “detox” tinh thần. Tuy vậy, với cô, còn quá sớm để nói nhiều về điều này.

“Âm nhạc ùa vào nên tôi cứ làm thôi”, mess. thản nhiên nói. Được sống trong âm nhạc, gặp gỡ nhiều cộng đồng sáng tạo và đồng hành cùng những người bạn làm nghề là điều khiến cô cảm thấy hạnh phúc và muốn tiếp tục hành trình ấy.