Maria Grazia Chiuri được bổ nhiệm làm Giám đốc Sáng tạo của Fendi vào tháng 10/2025, chỉ khoảng sáu tháng sau khi rời Dior. Quyết định này không đơn thuần là một bản hợp đồng triệu đô giữa tập đoàn LVMH và một nhà thiết kế hàng đầu mà là vòng tròn khép lại sau 26 năm kể từ ngày bà rời nhà mốt để chinh phục những thấc thang cao hơn.

Sinh ra và lớn lên tại Rome, nữ nhà thiết kế bắt đầu sự nghiệp tại Fendi năm 1989 khi mới 24 tuổi. Thời điểm này nhà mốt vẫn hoạt động theo mô hình doanh nghiệp gia đình do năm chị em nhà Fendi (Paola, Anna, Franca, Carla, Alda) điều hành, kết hợp cùng sự dẫn dắt của Giám đốc Sáng tạo Karl Lagerfeld. Làm việc trực tiếp dưới sự hướng dẫn của chị em nhà Fendi, Chiuri thông thạo kỹ nghệ xử lý chất liệu da thuộc, lông thú và các phương pháp may đo thủ công truyền thống (savoir-faire) đặc trưng của vùng Lazio.

Thành tựu mang tính bước ngoặt của bà trong giai đoạn này là chiếc túi Fendi Baguette vào năm 1997, hợp tác cùng cộng sự thân thiết Pierpaolo Piccioli và Silvia Venturini Fendi. Mẫu túi đeo vai nhỏ gọn, mô phỏng cách người Pháp kẹp ổ bánh mì baguette dưới cánh tay nhanh chóng trở thành cơn sốt toàn cầu. Có thời điểm, nhu cầu lớn đến mức Fendi không kịp đáp ứng sản xuất, trong khi các phiên bản mới liên tục được giới thiệu để duy trì sức hút của dòng túi. Những phiên bản đa dạng về màu sắc, chất liệu và kỹ thuật trang trí biến chiếc túi thành một trong những “It-bag” đầu tiên của thời đại, đặc biệt sau khi xuất hiện trên vai Carrie Bradshaw trong Sex and the City.

Maria Grazia Chiuri rời Fendi năm 1999 với tư cách nhà thiết kế trẻ đang tìm kiếm chương tiếp theo cho sự nghiệp. Gần ba thập kỷ sau, bà tái xuất tại nơi từng đặt những viên gạch đầu tiên nhưng lần này ở vị thế người nắm giữ linh hồn sáng tạo của toàn bộ nhà mốt. Cuộc “hồi hương” ấy mang ý nghĩa gì?

Rời đi để lớn lên

Dù đạt được thành công mang tính biểu tượng, vị thế của Chiuri tại Fendi vào cuối thập niên 1990 vẫn bị hạn chế trong vai trò nhà thiết kế phụ kiện cấp trung. Đứng trước cái bóng quá lớn của Karl Lagerfeld phụ trách mảng Ready-to-Wear và Haute Fourrure, trong khi Silvia Venturini Fendi định hướng phụ kiện và thời trang nam giới, Chiuri hiểu rằng bản thân cần phải rời bỏ vùng an toàn để tìm kiếm những nấc thang sự nghiệp cao hơn. Mang trong mình nhiệt huyết của nhà thiết kế trẻ khao khát khẳng định dấu ấn riêng, Chiuri quyết định tìm kiếm môi trường mới để tiến sâu hơn vào thế giới thời trang cao cấp.

Đến năm 1999, Valentino Garavani trực tiếp chiêu mộ Maria Grazia Chiuri cùng Pierpaolo Piccioli về nắm giữ mảng thiết kế phụ kiện của Valentino. Bước đi này ban đầu có vẻ tương tự vai trò cũ tại Fendi nhưng thực tế lại là bệ phóng giúp họ thoát khỏi cái bóng của những người đi trước. Tại đây, bộ đôi đã tạo nên cú hích mang tính lịch sử cho nhà mốt với dòng sản phẩm Valentino Rockstud ra mắt vào năm 2010. Sự kết hợp cấu trúc giày cao gót thanh lịch, túi xách cổ điển với chi tiết đinh tán kim loại hình kim tự tháp lấy cảm hứng từ kiến trúc cung điện La Mã cổ đã tái định hình ngôn ngữ thẩm mỹ của Valentino. Thiết kế này nhanh chóng thu hút tệp khách hàng trẻ tuổi giàu có và mang về nguồn doanh thu khổng lồ, biến Rockstud trở thành trụ cột tài chính dài hạn của thương hiệu, đồng thời mở đường cho Chiuri bước lên vị trí Đồng Giám đốc Sáng tạo sau này.

Khi Valentino Garavani tuyên bố nghỉ hưu vào năm 2008, ban lãnh đạo Valentino đã quyết định bổ nhiệm Chiuri và Piccioli làm Đồng Giám đốc Sáng tạo, đánh dấu thời điểm bà chính thức thoát khỏi danh xưng “nhà thiết kế phụ kiện”. Trong suốt 8 năm đồng lãnh đạo, bộ đôi đã dựng nên hệ ngôn ngữ thẩm mỹ lãng mạn, đậm chất thần thoại Ý cho các dòng Ready-to-Wear và Haute Couture, đưa Valentino trở thành một trong số ít các nhà mốt duy trì được tốc độ tăng trưởng hai con số liên tục, và gia nhập câu lạc bộ doanh thu tỷ USD vào năm 2015. Giai đoạn ở Valentino đã mở ra cơ hội để Chiuri làm chủ ngôn ngữ trang phục cao cấp, chứng minh tư duy chiến lược toàn diện và biến mình thành một trong những tên tuổi sáng tạo được săn đón nhất ngành xa xỉ.

Đọc thêm: Hình khối, cổ tích có lẽ là xu hướng định hình Haute Couture Fall 2026

Thành công tại Dior

Là nữ Giám đốc Sáng tạo đầu tiên trong lịch sử nhà mốt khi gia nhập Dior năm 2016, Chiuri nối tiếp những cái tên như Christian Dior, Yves Saint Laurent, Marc Bohan, Gianfranco Ferré, John Galliano và Raf Simons. Dưới thời bà, người phụ nữ Dior thực tế hơn, gắn với những câu chuyện về nữ quyền, nghệ thuật và thủ công. Ngay trong bộ sưu tập Xuân/Hè 2017 đầu tay, bà trình làng chiếc áo in khẩu hiệu “We Should All Be Feminists” (trích từ bài diễn thuyết của nhà văn Chimamanda Ngozi Adichie), định vị thương hiệu như tiếng nói đại diện cho nữ quyền hiện đại. Trong suốt 9 năm tiếp theo, Chiuri biến các buổi trình diễn Dior thành những cuộc đối thoại nghệ thuật liên ngành, liên tục hợp tác với các nữ nghệ sĩ, nhà văn, nhà nhân học và các hợp tác xã thủ công nữ truyền thống từ Ấn Độ, Mexico, Morocco cho đến Hy Lạp.

Quan trọng hơn, Chiuri đã chứng minh khả năng cân bằng giữa sức sáng tạo và khả năng tư duy thương mại. Bà am hiểu sâu sắc hành vi tiêu dùng của khách hàng xa xỉ hiện đại, thấu hiểu họ cần những bộ trang phục dễ phối, dễ thích nghi với nhịp sống bận rộn, đồng thời khao khát những món phụ kiện có tính nhận diện cao độ để khẳng định vị thế xã hội.

Nắm bắt tâm lý đó, Chiuri đã hồi sinh mẫu túi Saddle Bag do John Galliano thiết kế năm 1999, đưa nó trở lại thành hiện tượng toàn cầu, đồng thời khai sinh mẫu túi Dior Book Tote. Các thiết kế này được tái diễn giải qua nhiều mùa dựa trên các mã nhận diện như Dior Oblique, Toile de Jouy và kỹ thuật thêu jacquard. Nhờ dòng sản phẩm, doanh thu của Christian Dior Couture tăng vọt từ khoảng 2,2 tỷ Euro vào năm 2017 lên mức xấp xỉ 9,5 tỷ Euro vào năm 2023, trước khi hạ nhiệt về mức 8,7 tỷ Euro vào năm 2024 trong bối cảnh thị trường xa xỉ toàn cầu bước vào giai đoạn chững lại.

Tại sao quay lại Fendi?

Thị trường hàng xa xỉ giai đoạn 2024-2026 bước vào chu kỳ điều chỉnh sau giai đoạn tăng trưởng nóng hậu đại dịch. Nhu cầu chi tiêu tại các thị trường trọng điểm như Trung Quốc, Bắc Mỹ và châu Âu có dấu hiệu suy giảm, người tiêu dùng trở nên thận trọng hơn và chuyển hướng ưu tiên sang các sản phẩm có giá trị bền vững. Trong bối cảnh đó, các tập đoàn lớn như LVMH và Kering đồng loạt tái cơ cấu đội ngũ lãnh đạo nhằm tối ưu hóa hiệu quả vận hành.

Tại Fendi, sau giai đoạn được dẫn dắt bởi Kim Jones từ năm 2020 đến cuối năm 2024, nhà mốt đối mặt với nhu cầu tái định vị nhận diện thương hiệu. Dù các bộ sưu tập của Kim Jones được giới chuyên môn đánh giá cao về tính nghệ thuật, Fendi vẫn cần một chiến lược thương mại thực dụng hơn, tập trung vào phân khúc đồ da và phụ kiện - cội nguồn doanh thu lịch sử của thương hiệu tại Rome.

Đúng lúc này, cấu trúc quản trị mang tính biểu tượng của gia đình Fendi cũng chuyển giao khi bà Silvia Venturini Fendi rút về hậu trường với cương vị Chủ tịch Danh dự, trong khi Ramon Ros ngồi vào ghế CEO để tái thiết lập hiệu quả kinh doanh và gìn giữ tinh hoa thủ công của nhà mốt.

Khoảng trống lãnh đạo trên bàn cờ sáng tạo đòi hỏi một nhân vật đủ bản lĩnh tiếp quản toàn bộ các nhánh sản phẩm từ trang phục nữ, nam, phụ kiện cho đến nội thất và Haute Fourrure. Được LVMH đặt trọn niềm tin để dẫn dắt “sự đổi mới nghệ thuật”, Chiuri trở về như mảnh ghép hoàn hảo nhất cho bức tranh của Fendi: một thương hiệu sở hữu bề dày di sản đang tìm kiếm động lực tăng trưởng mới, kết hợp cùng nhà thiết kế bậc thầy về khả năng kể chuyện và biến những mã nhận diện kinh điển thành cỗ máy sinh lời trên quy mô toàn cầu.

“Less I, More Us”

Với nữ nhà thiết kế Ý, Fendi không phải thương hiệu xa lạ mà bà tình cờ được mời về. Đây là nơi bà đặt những viên gạch đầu tiên cho sự nghiệp, chập chững học nghề và trưởng thành dưới sự bảo bọc của năm chị em nhà Fendi. Trong những cuộc phỏng vấn gần đây, Chiuri nhiều lần nhắc đến cảm giác gắn bó đặc biệt với nhà mốt. Bà mô tả môi trường làm việc với năm chị em Fendi như một “sorority” - cộng đồng những người phụ nữ nâng đỡ lẫn nhau, dìu dắt bà lớn lên cả về nghề nghiệp lẫn con người. Chính vì vậy, khi trở lại mái nhà xưa bà khẳng định:

Tôi trở về với niềm vinh dự và sự hân hoan tuyệt đối. Tâm nguyện lớn nhất của tôi lúc này là được cống hiến và đền đáp lại tất cả những gì Fendi đã từng trao cho mình.

Ở giai đoạn đầu sự nghiệp, nhà thiết kế thường tìm kiếm bệ phóng để phô diễn tài năng. Sau vài thập kỷ, khi đã có vị thế, trọng tâm bắt đầu thay đổi thành mình có thể trao lại điều gì cho thương hiệu. Bộ sưu tập Fendi Thu Đông 2026-2027 đánh dấu màn trở lại của Chiuri với chủ đề “Less I, More Us” (Bớt cái tôi cá nhân, thêm tinh thần tập thể) chính là lời giải đáp rõ ràng nhất cho câu hỏi đó.

Các thiết kế quay về với những trụ cột đã làm nên bản sắc thương hiệu, đó là nghệ thuật phụ kiện giàu thị giác, kỹ nghệ xử lý lông thú và da thuộc bậc thầy cùng tính thực dụng song hành với vẻ gợi cảm thanh lịch. Sự xuất hiện đồng thời của cả dòng thời trang nam và nữ trên sàn diễn cho thấy tầm nhìn chiến lược của Chiuri, xây dựng Fendi thành chỉnh thể thương hiệu hoàn chỉnh, gắn kết và cộng hưởng sức mạnh từ mọi phân nhánh.

Với bản lĩnh, kinh nghiệm và tầm vóc được tôi luyện qua biển lớn, Chiuri giờ đây có đủ hành trang để trao lại cho Fendi những gì bà đã tích lũy, đồng thời viết tiếp tương lai cho thương hiệu.

Đọc thêm: Các mẫu túi biểu tượng được Fendi biến tấu thế nào trong BST Xuân Hè 2026?