Nếu phải chọn một dự án chứa nhiều tham vọng nhất của điện ảnh Việt Nam trong 10 năm qua, thì Hộ Linh Tráng Sĩ: Bí ẩn mộ Vua Đinh là sẽ một tác phẩm như vậy. Nỗ lực kể lại một huyền sử từ khoảng 1.000 năm về trước bằng ngôn ngữ điện ảnh không phải là điều dễ dàng, nhất là khi điện ảnh Việt chưa thực sự có nhiều tham chiếu về dòng phim này.

Thành công và thất bại của dự án có thể là một tiền đề để khai phá thêm nhiều tác phẩm khác, đặc biệt là nhiều huyền sử, dã sử vẫn còn là một kho tàng ẩn giấu có thể đưa lên màn ảnh rộng. Nếu nhìn nhận Hộ Linh Tráng Sĩ: Bí ẩn mộ Vua Đinh như một tác phẩm “mở đường”, những thành công và thất bại của nó sẽ là những bài học quý giá cho các nhà làm phim tiếp theo.

Câu chuyện độc đáo, võ thuật hành động đẹp mắt

Nếu phải gán nhãn cho tác phẩm của đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình và đạo diễn hành động Johnny Trí Nguyễn, khán giả có thể nhận diện Hộ Linh Tráng Sĩ: Bí ẩn mộ Vua Đinh như một tác phẩm điện ảnh lịch sử (huyền sử), võ thuật hành động.

Ở khía cạnh lịch sử, bộ phim đã mang đến không khí khác biệt trên màn ảnh khi tái hiện một huyền sử độc đáo. Đặt bối cảnh sau khi vua Đinh Tiên Hoàng (Đinh Bộ Lĩnh) băng hà, 7 tráng sĩ được giao phó sứ mệnh hộ linh tối mật. Họ phải đưa các linh cữu theo 7 con đường khác nhau, nhằm đánh lạc hướng những kẻ rắp tâm phá hoại triều đình, cội nguồn vượng khí của dân tộc.

Với thời lượng hơn 120 phút, khán giả đã được lần mở về hành trình “hộ linh” còn nhiều bí ẩn này. Màu sắc anh hùng ca được đặt làm trung tâm của tác phẩm, mang đến những cảm xúc vừa hào sảng nhưng cũng đầy bi tráng về những hiệp sĩ trung thành với dân tộc.

Giữa hành trình “hộ linh”, câu chuyện về một giai đoạn trong lịch sử dựng nước và giữ nước cũng được thể hiện qua nhiều dấu ấn khác. Một vùng đất nước Việt được chuyển tải qua những khuôn hình sống động với bối cảnh đẹp mắt, trang phục chỉn chu cùng nhiều nét văn hoá được phục dựng tự nhiên.

Vì thế, khi xem Hộ Linh Tráng Sĩ, khán giả không chỉ theo dõi mạch truyện chính (những tráng sĩ hộ giá, bảo vệ cội nguồn vượng khí của đất nước) mà còn bước vào thế giới của người Việt cổ. Người xem có thể bước vào thế giới của các tiền nhân, ở cả khía cạnh chiến tranh lẫn cuộc sống thời bình, để hiểu hơn về lịch sử dân tộc.

Ở khía cạnh là một tác phẩm võ thuật hành động, Hộ Linh Tráng Sĩ: Bí ẩn mộ Vua Đinh đã mang đến những thước phim mãn nhãn. Không chỉ là những cảnh đối kháng đẹp mắt, những đại cảnh khác cũng được thực hiện rất tốt.

Tập trung vào khía cạnh võ thuật và chiến đấu là một lựa chọn hiệu quả của đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình và đạo diễn hành động Johnny Trí Nguyễn. Ngay từ đầu phim, khán giả đã được trải nghiệm những cảnh chiến đấu hoành tráng.

Để những màn chiến đấu trở nên hấp dẫn, đoàn làm phim Hộ Linh Tráng Sĩ: Bí ẩn mộ Vua Đinh đã chăm chút khá kỹ cho từng chi tiết. Trước hết, phần phục trang và đạo cụ, các chiến mã và vũ khí trong phim đều được đầu tư chỉn chu. Điều này cho thấy một tư duy thẩm mỹ tốt cũng như sự đầu tư kỹ lưỡng.

Chính điều này khiến cho khán giả cảm nhận được sự tự nhiên khi diễn viên xuất hiện trên khuôn hình, mang đến những tạo hình cũng như khoảnh khắc biểu cảm đẹp, những màn đấu võ thuyết phục.

Bên cạnh đó, yếu tố chỉ đạo võ thuật và dàn cảnh trong phim cũng được thực hiện khá tỉ mỉ. Cân bằng sự chân thực và dấu ấn điện ảnh trong các cảnh hành động võ thuật không phải là thế mạnh của phim Việt nhưng Hộ Linh Tráng Sĩ lại thực hiện rất tốt ở khía cạnh này.

Dàn diễn viên của Hộ Linh Tráng Sĩ: Bí ẩn mộ Vua Đinh đã nỗ lực để mang đến sức sống cho các nhân vật trong phim. Cốt cách của từng nhân vật đã được các diễn viên nỗ lực thể hiện. Đỗ Thị Hải Yến khá tròn vai hoàng hậu Dương Vân Nga, trong khi đó hai vai diễn Tả tướng quân và Hữu tướng quân của Johnny Trí Nguyễn và Quách Ngọc Ngoan cũng được thể hiện khá tốt.

Dù là một diễn viên mới, Đăng Trần (tráng sĩ sông nước) cũng có tạo hình và màn hoá thân gây ấn tượng trong tác phẩm dù nhân vật của anh có nhiều thời lượng. Trong khi đó, Tuấn Trần (Nguyên Phong) và Trần Thiên Tú (An Nhiên) đã có phần diễn xuất tròn vai trong phim.

Dấu ấn của một tác phẩm mở đường

Dẫu có nhiều điểm đáng ghi nhận, Hộ Linh Tráng Sĩ: Bí ẩn mộ Vua Đinh vẫn bộc lộ những giới hạn trong cách kể chuyện. Sở hữu chất liệu huyền sử giàu khoảng trống để hư cấu và biến tấu, bộ phim lại phần nào đi theo lối mòn khi đặt nặng việc truyền tải thông điệp, thay vì để chúng tự nảy sinh từ câu chuyện, lựa chọn và đời sống nội tâm của nhân vật. Khi mọi ý nghĩa được diễn giải quá trực tiếp, lớp màn bí ẩn vốn là thế mạnh của chất liệu huyền sử cũng dần bị thu hẹp, đồng thời người xem ít có cơ hội tự mình lấp đầy những khoảng trống của câu chuyện bằng trải nghiệm và cách diễn giải riêng.

Bên cạnh đó, phần hậu kỳ và dựng phim vẫn cho thấy sự thiếu liền mạch, khiến nhịp kể đôi lúc bị ngắt quãng. Độc thoại và đối thoại cũng chưa thực sự phát huy vai trò dẫn dắt cảm xúc hay khắc họa nội tâm, khiến một số diễn biến tâm lý khó tạo được độ cộng hưởng cần thiết với người xem.

Đáng tiếc hơn cả là những mảng miếng gây cười và các đoạn hội thoại mang màu sắc hiện đại được cài vào chưa hiệu quả. Dù có thể tạo ra những khoảng nghỉ cho khán giả, chúng lại vô tình “chẻ vụn” bầu không khí của bộ phim, làm phân tán sự tập trung khỏi tuyến truyện chính. Điều này càng đáng tiếc khi Hộ Linh Tráng Sĩ: Bí ẩn mộ Vua Đinh vốn hướng tới câu chuyện mang âm hưởng anh hùng ca, nơi chất bi tráng, huyền bí và cảm thức về lịch sử cần được duy trì liền mạch.

Dẫu vậy, như đã nói ở trên, Hộ Linh Tráng Sĩ: Bí ẩn mộ Vua Đinh mang dấu ấn của một tác phẩm điện ảnh “mở đường” cho dòng phim huyền sử, là tiền đề để các nhà làm phim tiếp theo tiếp tục khai thác đề tài này trên màn ảnh rộng. Phim đã cho thấy những thành công và thất bại trong cách xây dựng cốt truyện, khai thác đề tài, đồng thời thực hiện khá hiệu quả về mặt bối cảnh, phục trang và hành động chiến đấu.

Đây cũng là một ví dụ thực tế để các nhà làm phim tiếp theo có thể khai thác, nghiên cứu để xây dựng các “thế giới” (world-building) đối với thể loại phim lịch sử. Những yếu tố này có thể không phải là “xương sống” mà là “bầu khí quyển” để khán giả dễ dàng hoà nhập vào câu chuyện, cũng như mở ra một cách nhìn và tái tạo cảnh quan thiên nhiên, văn hoá, đời sống của tiền nhân. Các nhà làm phim tiếp theo muốn tiến vào dòng phim lịch sử (bao gồm cả huyền sử, dã sử) sẽ có một tham chiếu khi nhìn vào tác phẩm này.

Bên cạnh đó, những điểm yếu của Hộ Linh Tráng Sĩ: Bí ẩn mộ Vua Đinh như dựng phim, xây dựng độc thoại và đối thoại, “kể thay vì thể hiện” cũng có thể trở thành một ví dụ để những nhà làm phim học hỏi và phát triển. Từ tác phẩm đầy tham vọng này, hứa hẹn sẽ mở ra những sáng tạo mới, để các nhà làm phim có thêm tham chiếu để tự tin thực hiện những tác phẩm điện ảnh xuất sắc hơn.