Khơi gợi tinh thần trung quân ái quốc và tôn vinh một tình tri kỷ có thật giữa vua - tôi trong lịch sử, phim điện ảnh ‘Dưới bóng điện hạ’ dễ hiểu khi được đón nhận nồng nhiệt tại Hàn Quốc.

Sau khoảng hai năm thị trường rạp chiếu Hàn Quốc có dấu hiệu bão hòa, thiếu vắng sự bùng nổ doanh thu phòng vé, sự xuất hiện của Dưới bóng điện hạ (The King’s Warden) như giải tỏa mọi mối lo lắng của cơ quan quản lý điện ảnh nước này. Theo trang tin The Chosun, đi qua hơn hai tháng trụ rạp, tính đến sáng 11/4/2026, tác phẩm vượt mốc 16,2 triệu lượt người xem và thu về khoảng 3,4 triệu USD.

Từ góc độ lượng vé tiêu thụ, phim hiện ăn khách thứ hai trong lịch sử điện ảnh nội địa Hàn Quốc, sau Đại thủy chiến (The Admiral: Roaring Currents), ra mắt năm 2014 với 17,6 triệu lượt xem. Còn xét theo phương diện doanh số, phim đã nắm giữ kỷ lục đầu bảng.

Đề tài mới lạ

Nhắc đến phim cổ trang Hàn Quốc, người ta thường nghĩ đến các câu chuyện cung đấu với cuộc chiến tranh quyền đoạt vị giữa các phe phái triều chính, hay tâm cơ cạnh tranh quyền lực giữa các phi tần, diễn ra trong không gian cung đình. Lựa chọn hướng đi khác, Dưới bóng điện hạ tiên phong trong việc đào sâu vào số phận bị lưu đày của một hoàng đế bị phế truất.

Câu chuyện mở đầu khi vua Danjong - hoàng đế thứ 6 thời Joseon - bị chú ruột lật đổ ngai vàng. Đám người phản nghịch lập mưu đưa nhà vua đến một vùng quê hẻo lánh, xa xôi, hiểm trở, với hy vọng ngài sẽ tự tử vì phẫn uất. Ngôi làng nghèo nàn dưới thung lũng thuộc vùng Cheongnyeongpo, huyện Yeongwol, tỉnh Gangwon được lựa chọn làm địa điểm lưu đày, trưởng làng Eom Heung Do cùng bà con dân làng ngày ngày phụng sự hầu hạ nhà vua trẻ tuổi.

Thực tế, dã tâm hoàng quyền và đấu đá chính trị vẫn được tìm thấy ở tác phẩm này, nhưng xương sống của kịch bản tập trung hơn vào quá trình bậc thiên tử và những kiếp dân đen nương tựa, gắn kết với nhau. Chất liệu kể chuyện mới mẻ như vậy, lại dựa sự kiện có thật trong lịch sử hẳn nhiên khơi gợi nhiều tò mò, tạo các đề tài thảo luận đối với khán giả.

Cũng bởi sức hấp dẫn đến từ câu chuyện, phim tạo nên một làn sóng tìm hiểu những giai thoại lịch sử liên quan vua Danjong, biến Yeongwol trở thành điểm nóng du lịch trong thời gian phim chiếu rạp. Trang tin Tempo chỉ ra: “Trước đây, các địa điểm ở Yeongwol chỉ đón khoảng 2.000 du khách vào mùa cao điểm. Nhưng nay, lượng khách vào cuối tuần đã vượt quá 6.000 người, khi nhiều người đổ xô đến chiêm ngưỡng bối cảnh có thật về cuộc lưu đày bi thảm của vua Danjong”.

Bi, hài đan xen hòa hợp

Dưới bóng điện hạ thiết lập nhân vật theo cấu trúc song nam chủ, vua Danjong và trưởng làng Heung Do cùng san sẻ vị trí nam chính. Thậm chí, Heung Do còn có vai trò lớn hơn đối với diễn biến chung của câu chuyện. Mối quan hệ vua tôi, quân thần không mới trong phim cổ trang châu Á, nhưng tình tri kỷ được bồi đắp trong thời gian ngắn đồng hành giữa bậc đế vương và một kẻ phàm phu tục tử chốn nhân gian lại là chất liệu hiếm gặp.

Sự ghi nhận, trân trọng nhà vua dành cho trưởng làng và lòng tôn kính, trung thành trưởng làng hướng về nhà vua là sợi dây trọng yếu duy trì sự theo dõi của người xem. Bên cạnh đó, tính cách mộc mạc, gần gũi của vị thiên tử đối với muôn dân và tinh thần tuyệt đối tôn trọng, thương mến mà người dân tứ xứ dành cho ngài cũng viết nên nhiều khoảnh khắc ấm lòng đôi khi lại thật hóm hỉnh.

Dưới bóng điện hạ đi qua hơn 30 phút mở đầu hơi dài dòng và tẻ nhạt, nhưng càng về sau, cảm xúc của phim được đưa đẩy đầy đặn, thuyết phục hơn. Tháng ngày vua Danjong sống ở nơi lưu đày được khắc họa bằng những chuyển biến tâm lý từ tuyệt vọng đến dương dương hào khí của bậc thiên tử, khi đối diện biến cố thời cuộc ở độ tuổi thiếu niên.

Tác phẩm thành công trong việc khơi gợi nơi đại chúng niềm thương cảm dành cho vị vua hàm oan, thổi bùng vẻ đẹp bi hùng của hiện thực. Trong khi, khung cảnh núi rừng nguyên sơ mà mỹ lệ, cùng loạt hình ảnh đặc tả mâm cơm phục vụ nhà vua lại tôn vinh văn hóa truyền thống xứ Hàn đầy hiệu quả. Như cách Mưa đỏ đã khơi dậy hào khí dân tộc trong lòng người Việt Nam, Dưới bóng điện hạ cũng làm được điều tương tự với người dân Hàn Quốc. Nhờ vậy, tới những phút cuối, phim có thể lấy nước mắt của không ít người.

Cái hay nhất của biên kịch và đạo diễn là kết hợp đầy khôn khéo, hài hòa chất bi và hài, hào hùng và thương xót trong cùng một tác phẩm. Dù gắn liền với một nỗi đau trong lịch sử, phim phủ màu tươi sáng, gieo tiếng cười đúng điểm rơi hợp lý, nhờ vậy tiết chết tính khô cứng và bi kịch, đảm bảo tính giải trí cần có của một phim thương mại.

Cân đối nhịp nhàng âm hưởng sử thi với giải trí là công thức khôn ngoan của điện ảnh Hàn, cho thấy các nhà làm phim thấu hiểu thị hiếu của khán giả. Màn trình diễn tài tình của “trai xấu” Yoo Hae Jin trong vai trưởng làng Heung Do, sự hợp vai của mỹ nam Park Ji Hoon trong vai vua Danjong góp phần quan trọng trong nâng đỡ cảm xúc của người xem.

Sau thành công ở quê nhà Hàn Quốc, Dưới bóng điện hạ hiện chiếu rạp tại Việt Nam.