Người hâm mộ toàn cầu hẳn sẽ còn xem lại và bàn luận về những màn trình diễn độc đáo. Từ sân khấu “chữa lành” của Justin Bieber đến màn trình diễn làm nên lịch sử khi Karol G trở thành nghệ sĩ Latin đầu tiên trình diễn tại Coachella; từ màn trình diễn kỷ niệm 20 năm của BigBang (Bangchella) đầy rực rỡ đến phút bùng nổ khi Sabrina Carpenter cùng “nữ hoàng nhạc pop” Madonna thể hiện Like A Prayer.

Coachella giống và khác với các lễ hội âm nhạc từng được người hâm mộ toàn cầu ngóng chờ như Woodstock Festival, Lollapalooza (Mỹ), Leeds Festival, Glastonbury và Hyde Park (Anh), MITA Festival (Brazil)… Không chỉ quy tụ các ngôi sao hàng đầu với những màn trình diễn công phu, Coachella còn là nơi tình yêu và văn hóa được lan tỏa. Thành công của Coachella truyền cảm hứng cho nhiều quốc gia, khiến người ta không ngừng mơ về những lễ hội âm nhạc và nghệ thuật mang đậm bản sắc riêng.

Sức mạnh văn hóa, nghệ thuật, tinh thần

Khi Coachella ra mắt vào năm 1999, nó đơn giản là “thánh địa” của những người hâm mộ indie và alternative, với những cái tên như Rage Against the Machine hay Beck. Không có gì ngạc nhiên khi Coachella ngày nay trở thành một “điểm hẹn văn hóa”, nơi các nghệ sĩ tiên phong hàng đầu cùng tề tựu. Nine Inch Nails, Jack White, Devo, David Byrne, Iggy Pop, The Strokes… đã tạo nên những sân khấu độc đáo trong các đêm diễn đầy máu lửa. Về sau, Coachella còn được cộng đồng hip-hop, EDM và pop đặc biệt yêu thích.

Coachella từng là “sân chơi” của các nghệ sĩ độc lập, gắn với tinh thần Indie Sleaze - một phong cách thẩm mỹ, thời trang và văn hóa tiệc tùng phóng khoáng. Đây chính là một trong những yếu tố cốt lõi tạo nên sức sống lâu dài của Coachella, khi nó nuôi dưỡng các tiểu văn hóa và mang đến không gian để người trẻ thỏa mãn đam mê, ghi dấu những năm tháng thanh xuân vừa lãng mạn, bay bổng vừa tràn đầy nhiệt huyết.

Người hâm mộ có thể bắt gặp những nghệ sĩ indie/alternative như Mac DeMarco, Sky Ferreira, hay cả Lady Gaga, Katy Perry ăn mặc theo phong cách hippie dạo quanh lễ hội, ca hát và nhảy múa, rồi sau đó lại thấy chính họ trình diễn trên sân khấu. Những nghệ sĩ từng là khán giả cổ vũ cho người khác, về sau trở thành những headliner đáng chú ý như Lady Gaga, Lana Del Rey, Justin Bieber…

Trong ca khúc Coachella - Woodstock in My Mind, Lana Del Rey từng thổ lộ: “Em đã tham dự Coachella, tựa đầu lên vai cậu trong khi xem chồng của bạn đang uyển chuyển theo từng nhịp swing”. Nghệ sĩ mà cô nhắc đến chính là Father John Misty (Joshua Michael Tillman). Và rồi, chính cô trở thành nghệ sĩ biểu diễn chính của lễ hội này vào năm 2024. Coachella không chỉ nuôi dưỡng mà còn thúc đẩy hàng trăm, hàng nghìn nghệ sĩ trẻ trong những năm đầu sự nghiệp.

Thung lũng Coachella (Indio, California) nóng bỏng vào tháng Tư hằng năm, không chỉ bởi cái nắng đầu hè mà còn bởi những sự kiện âm nhạc sôi động. Nhưng Coachella không chỉ có âm nhạc - đó còn là thời trang, văn hóa và lối sống. Ngày nay, các hoạt động của thương hiệu và mạng lưới kết nối cộng đồng thậm chí trở thành một phần trung tâm của lễ hội, bên cạnh các màn trình diễn.

Niềm tự hào của Coachella không chỉ nằm ở khả năng “hút” các nghệ sĩ hàng đầu, hàng trăm nghìn khán giả hay việc luôn cháy vé mỗi mùa, mà còn ở những sắp đặt nghệ thuật tinh tế, tôn vinh tinh thần tuổi trẻ. Những công trình nghệ thuật khổng lồ, vòng quay, chong chóng kích thước lớn, những bông hoa rực rỡ vươn lên trời xanh hay các mô hình kiến trúc độc đáo… tất cả tạo nên trải nghiệm “phi thường” cho người tham dự.

Ca ngợi Coachella có lẽ là thừa, bởi trong suốt một phần tư thế kỷ qua, lễ hội này đã trở thành một hiện tượng với sức lan tỏa văn hóa mạnh mẽ. Chính thành công đó khiến nhiều thị trường mong muốn tạo ra những “Coachella của riêng mình”.

Không thôi mơ về những giấc mộng Coachella của riêng ta

Coachella có tầm ảnh hưởng sâu rộng, không chỉ với âm nhạc và văn hóa Âu - Mỹ mà còn lan tỏa toàn cầu, trở thành hình mẫu cho nhiều thị trường học hỏi. Đây không chỉ là một sự kiện mà còn là một IP (intellectual property - tài sản trí tuệ) có giá trị thương mại cao, vừa ở khía cạnh bán vé, vừa ở vai trò “chuẩn mực” xây dựng cộng đồng và văn hóa.

Mới đây, “big four” của ngành giải trí Hàn Quốc gồm SM, YG, JYP và HYBE công khai ý định xây dựng một lễ hội âm nhạc toàn cầu tương tự Coachella.

Trong bản phác thảo, các công ty sở hữu những ngôi sao K-pop hàng đầu như BLACKPINK, BTS, SEVENTEEN, aespa, ENHYPEN, NCT… hướng tới khái niệm “Fanomenon” - sự kết hợp giữa “fan” và “phenomenon” (hiện tượng).

Trước đó, KCON do Mnet tổ chức đã được thiết kế như một sự kiện thường niên nhằm nâng cao trải nghiệm của khán giả quốc tế với âm nhạc K-pop. Dù đạt được những thành công nhất định, KCON vẫn chưa thực sự tạo ra một cộng đồng văn hóa có sức lan tỏa mạnh mẽ. Tham vọng từ “tứ trụ” K-pop, với cảm hứng Coachella, có thể mở ra một giai đoạn mới.

Tại Việt Nam, những năm gần đây cũng đã xuất hiện các nỗ lực xây dựng lễ hội âm nhạc mang bản sắc riêng. Ở khía cạnh âm nhạc và văn hóa, một số sự kiện đã dần hình thành cộng đồng khán giả đặc thù. Tiêu biểu là Monsoon Music Festival (Lễ hội Âm nhạc Quốc tế Gió mùa), thường niên vào quý IV, với nhiều hoạt động kéo dài trong một tuần, cùng các đêm diễn chính tại Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội).

Ra đời cách đây khoảng một thập kỷ, Monsoon là điểm hẹn của người yêu rock và indie, dưới sự dẫn dắt của nhạc sĩ, nhà sản xuất Quốc Trung. Lễ hội mang đến trải nghiệm đậm chất Việt Nam, với không gian thưởng thức gần gũi và giàu bản sắc. Tuy nhiên, việc gián đoạn tổ chức trong những năm gần đây đã để lại khoảng trống đáng kể cho khán giả.

Bên cạnh đó, các sự kiện như Hay Festival, GENfest, HOZO (Hò Dô) Festival cũng đang dần tạo ảnh hưởng, đặc biệt trong cộng đồng Gen Z. Chuỗi sự kiện Những Thành Phố Mơ Màng cũng cho thấy tiềm năng phát triển thành một lễ hội âm nhạc độc đáo. Đây không chỉ là “ngôi nhà” của nghệ sĩ độc lập mà còn là điểm tụ của một cộng đồng nghe nhạc chuyên biệt. Chính yếu tố văn hóa và cộng đồng có thể “dệt” nên những “giấc mộng thực tế” về một lễ hội âm nhạc bền vững tại Việt Nam.

Quay trở lại với Coachella, có thể nói đây đã trở thành một thước đo cho các sự kiện âm nhạc, nghệ thuật và văn hóa. Thành công của nó tạo tiền đề để các nhà tổ chức và thị trường tìm ra những công thức riêng, nhằm tạo nên các “Coachella khác”. Trong bối cảnh nhà nước xác định âm nhạc và biểu diễn là một trọng điểm của công nghiệp văn hóa, cùng với sự phát triển của thị trường hòa nhạc, hành trình ấy vẫn còn dài - nhưng có lẽ, đã đến lúc không chỉ mơ.