Haute Couture vốn là thánh đường nơi thời trang mượn những biểu tượng vĩ đại để tôn vinh di sản. Giữa dòng chảy của lịch sử, nghệ thuật và các cột mốc văn hóa mà giới mộ điệu thường thấy, Matthieu Blazy lại khẽ mở cánh cửa bước vào thế giới ký ức thân thuộc của những mảnh truyện cổ tích, dịu dàng đưa người xem ngược dòng thời gian về lại những câu chuyện thuở ấu thơ.

Điều kỳ diệu là bộ sưu tập không sao chép bất kỳ nguyên bản nào. Ngay từ cái tên Gaby and the Beanstalk, Blazy đã gieo vào lòng người đọc sự tò mò. Cậu bé Jack của truyện cổ xưa đã nhường lối cho Gaby, mật danh đầy trìu mến của Gabrielle Chanel. Để rồi từ khoảnh khắc ấy, cây đậu thần kiêu hãnh vươn thẳng giữa vòm trời rộng lớn chính là lời ẩn dụ duy mỹ cho cuộc đời của Mademoiselle Chanel.

Từ một cô bé lớn lên trong bóng tối của trại trẻ mồ côi Aubazine, bà đã từng bước kiến tạo nên đế chế thời trang cách tân tư duy của phái đẹp. Những hình tượng còn lại cũng lần lượt soi chiếu các lát cắt trong cuộc đời Gabrielle Chanel. Vịt con xấu xí gợi nhắc quá trình trưởng thành và sự chuyển mình để tìm thấy giá trị của bản thân. Mèo đi hia tượng trưng cho trí thông minh cùng bản lĩnh vượt qua những giới hạn về xuất thân. Gấu ngủ hay những sinh vật nhỏ bé ẩn mình giữa khu rừng mở ra thế giới nơi điều kỳ diệu luôn tồn tại.

Sau cùng, truyện cổ tích chỉ là lớp lụa mỏng đầu tiên mà Matthieu Blazy khoác lên bộ sưu tập. Chân dung người phụ nữ từ chối đầu hàng số phận, tự tay viết lại chương đời mình mới chính là cốt lõi anh muốn lưu giữ. Qua đó, Gaby and the Beanstalk đã mở ra định nghĩa mới cho thời trang cao cấp, rằng váy áo màu nhiệm không đến từ đũa thần của các bà tiên, mà được chắt lọc từ thời gian, đôi bàn tay của những nghệ nhân và từ chính cuộc đời lộng lẫy của chính người phụ nữ khoác lên mình những tạo tác ấy.

Kho báu luôn nằm sau cánh cửa cuối cùng

Truyện cổ tích hiếm khi trao điều kỳ diệu ngay từ những trang đầu tiên. Matthieu Blazy mang chính quy luật ấy vào Haute Couture, rồi để mỗi thiết kế trở thành một hành trình khám phá.

Sự sáng tạo về mặt chất liệu được khẳng định ngay từ look mở màn. Thay vì sử dụng vải tweed đúc sẵn, xưởng may thực hiện bộ suit bằng kỹ thuật ren guipure đan sần đặc biệt. Lớp guipure được dệt với mật độ sợi siêu dày, tạo nên bề mặt gồ ghề cấu trúc nổi nhưng vẫn giữ được độ xốp mềm tiệm cận với chất liệu di sản kinh điển của CHANEL. Ở các look tiếp theo, Blazy tăng tiến độ phức tạp bằng kỹ thuật thêu đắp appliqué đa lớp. Các nụ mầm, dải dây leo và cánh hoa không chỉ được thêu phẳng mà được dựng khối 3D từ các mảnh organza tước sợi, đính kết tỉ mỉ lên nền vải lụa mỏng để tạo hiệu ứng chuyển động sinh học theo nhịp bước của người mẫu.

Càng tiến sâu vào bộ sưu tập, kỹ thuật xử lý chi tiết càng được đẩy lên cao trào. Kỹ nghệ đúc cúc áo thủ công được cá nhân hóa hoàn toàn, mỗi chiếc cúc trên dải áo là một khuôn đúc enamel bọc nhựa resin độc lập, mô phỏng quá trình biến đổi phom dáng tuyến tính. Ý niệm về sự chuyển mình từ Vịt con xấu xí thành thiên nga còn được cụ thể hóa bằng bộ suit màu ngà quý phái, điểm xuyết những làn khói tulle đen mềm mại quấn quýt quanh cơ thể. Nó tỉ mỉ đến mức buộc giới mộ điệu phải quan sát thật chậm, lật giở từng chi tiết theo đúng thứ tự như cách lật mở từng trang truyện để dõi theo hành trình trưởng thành của nhân vật. Sự chuyển đổi từ phom suit màu ngà góc cạnh sang những dải tulle đen bất đối xứng quấn quanh cơ thể đòi hỏi tay nghề dệt và xếp nếp thượng thừa của những thợ may dòng vải mềm flou tại 31 Rue Cambon.

Những chiếc túi minaudière tiếp tục mở rộng thế giới ấy. Một chiếc túi mang hình gấu đang ngủ gợi nhớ Goldilocks. Chiếc khác lấy cảm hứng từ gà mái vàng. Trên lớp lót của áo khoác, khung cảnh trong Mèo đi hia được vẽ tay bằng những nét cọ mềm mại. Thay vì dồn toàn bộ sự tinh xảo lên bề mặt, Blazy mở rộng câu chuyện vào tận lớp lót của trang phục. Khi chiếc áo khoác được hé mở, những bức minh họa vẽ tay mới hiện ra. Nét cọ mảnh, bảng màu dịu và cách xử lý như tranh minh họa trong sách thiếu nhi khiến phần bên trong mang cảm giác của trang truyện được gấp lại rồi cất kín giữa hai lớp vải.

Cùng với những hình vẽ ấy là các mảnh lụa thêu ghi chú công việc, danh sách mua sắm hay những dòng nhắc việc ngắn gọn. Nội dung của chúng bình dị giữa cái xa hoa của một bộ sưu tập Haute Couture. Chính sự đối lập ấy lại làm nổi bật cách Blazy nhìn về giá trị của trang phục. Một chiếc áo couture vẫn có thể lưu giữ những mẩu ký ức nhỏ, giống cuốn sổ tay đồng hành cùng chủ nhân hơn là hiện vật được cất trong tủ kính. Những dòng chữ ấy cũng gợi nhớ đến thói quen ghi chép của Gabrielle Chanel, người luôn làm việc trực tiếp với thợ may trong từng buổi thử đồ và liên tục điều chỉnh thiết kế cho đến phút cuối.

Triết lý tôn vinh quá trình sáng tạo còn hiển lộ rõ nét trên chính cấu trúc phom dáng. Matthieu Blazy không ngần ngại mang cấu trúc của nhân vật bù nhìn rơm trong Phù thủy xứ Oz lên sàn diễn thông qua ba thiết kế được xử lý từ chất liệu sợi raffia tước sợi xơ nhẹ phóng khoáng. Các nghệ nhân tại Atelier Montex đã tước mảnh và bện xoắn sợi raffia theo kỹ thuật rã rập tự do, để lại các mép vải xơ nhẹ và đường ráp lộ dấu dựng phom. Cách xử lý dở dang này đòi hỏi sự tính toán chuẩn xác về tỷ lệ hạ vai và thắt eo để trang phục dù mang kết cấu thô mộc vẫn đạt đến tỷ lệ vàng của Haute Couture. Nhiều thiết kế khác vẫn giữ nguyên đường ráp lộ dấu dựng phom như thể chúng vừa bước ra khỏi phòng thử đồ, giai đoạn thiêng liêng nhất để trang phục đạt đến tỷ lệ vàng. Bằng cách đưa những "vết tích" dở dang ấy lên bề mặt, Blazy khiến trang phục mang hơi thở ấm áp từ xưởng may, tôn vinh vẻ đẹp hành trình hoàn thiện vẫn đang tiếp diễn.

Ngay cả kỹ nghệ đính kết cũng phụng sự cho phom dáng. Dây leo, hoa dại, côn trùng phủ dày trên các thiết kế nhưng luôn nương theo những đường dựng phom ôm sát ve áo, men theo đường sườn rồi bung nở ở gấu váy. Lối xử lý dẫn dắt ánh nhìn của người xem chuyển động tự nhiên theo đường cong cơ thể. Mỗi mũi thêu thủ công làm giàu thêm chất thơ của câu chuyện cổ tích, qua đó còn tái khẳng định triết lý giải phóng chuyển động cơ thể mà Mademoiselle Chanel luôn theo đuổi từ những ngày đầu lập nghiệp.

Qua từng chi tiết ấy, Matthieu Blazy mở ra cách tiếp cận khác với Haute Couture. Giá trị của Haute Couture giống như việc đọc truyện cổ tích, nơi điều quý giá nhất luôn chờ ở những trang cuối dành cho người kiên nhẫn đi hết hành trình.

Huyền thoại mới từ những trang cổ tích cũ

Trong thánh đường Haute Couture của CHANEL, bridal look (thiết kế váy cưới) luôn giữ đặc quyền khép lại buổi trình diễn. Matthieu Blazy vẫn giữ lại chiếc váy cưới ấy, nhưng anh từ chối dừng lại ở một kết thúc an phận.

Ngay sau khi tà váy cưới vừa đi qua, chiếc váy đen lặng lẽ xuất hiện. Phom dáng gọn gàng, đường cắt tinh giản cùng sắc đen tuyệt đối đã ngay lập tức kéo mọi ánh nhìn trở về với chiếc Little Black Dress, biểu tượng giải phóng vĩ đại nhất mà Gabrielle Chanel để lại cho thế giới. Sau hàng loạt thiết kế phủ đầy hoa lá, dây leo và muôn vàn chi tiết thần tiên, Blazy rũ bỏ toàn bộ lớp vỏ cổ tích để đưa giới mộ điệu diện kiến nhân vật trung tâm thực sự.

Gabrielle Chanel chưa từng xây dựng huyền thoại của mình bằng hình tượng nàng công chúa chờ giải cứu, hay người vợ thu mình sau hào quang của chồng. Di sản của bà được tạo nên từ những giờ lao động cật lực trong xưởng may và từ những quyết định táo bạo làm thay đổi dòng chảy thời trang thế kỷ XX. Cuộc đời của Gabrielle Chanel chỉ thực sự bắt đầu ở nơi mà các câu chuyện cổ tích thường lựa chọn để kết thúc. Chiếc váy đen từng mang sức nặng của dấu chấm hết cho kỷ nguyên cũ, đồng thời là câu chữ mở màn cho chương sử mới.

Thế nhưng, truyện cổ tích vốn chưa bao giờ sinh ra như truyện cổ tích. Chúng từng là những câu chuyện của hiện tại, rồi được thời gian gìn giữ để trở thành ký ức ở tương lai. Matthieu Blazy hay Gabrielle Chanel cũng vậy, cũng bắt đầu câu chuyện của riêng họ về xưởng may, về những đường kim mũi chỉ và sự tận tụy cho những thế hệ phụ nữ. Phần còn lại để dành cho thời gian, rằng biết đâu, nhiều năm sau, Gaby and the Beanstalk cũng sẽ được nhắc đến như một câu chuyện cổ tích kinh điển trong lịch sử Haute Couture của thế giới.