Giữa tháng 10/2026, công ty giải trí A2O Entertainment được sáng lập bởi Lee Soo-man - cựu nhà sáng lập và nhà sản xuất của SM Entertainment, đã cho ra mắt các nhóm nhạc tân binh. Nhóm nhạc nữ A2O Lite gồm 9 thành viên lập kỷ lục với đĩa đơn Neon, đứng đầu bảng xếp hạng nhạc số Hàn Quốc Top 100 Melon. Trong khi đó, nhóm nhạc nam A2O Soul cũng gây ấn tượng về ngoại hình và giọng hát trong đĩa đơn ra mắt Superstar.

Thành công của hai nhóm làm dấy lên nhiều tranh luận trong cộng đồng K-Pop. Âm nhạc mang màu sắc old-school, kỹ năng trình diễn và thành viên đa quốc tịch gợi nhớ công thức thành công của K-Pop thời kỳ hoàng kim. Nhưng đằng sau những vũ đạo đồng đều, nốt cao ấn tượng và gương mặt trẻ trung là một câu hỏi khiến khán giả băn khoăn: Liệu ra mắt thần tượng từ khi còn quá nhỏ có thực sự là một chiến lược hoàn hảo?

Ra mắt thần tượng trẻ em?

Trên sân khấu, Aijing và XILI trình diễn màn “dance break” đầy ấn tượng. Aijing được so sánh với “nữ hoàng K-Pop” BoA không chỉ bởi kỹ năng nhảy và ca hát vượt trội mà còn bởi một điểm chung khác: cô bé chỉ mới 13 tuổi, bằng tuổi với tiền bối khi ra mắt làng giải trí cách đây 26 năm. Aijing không phải là thành viên duy nhất của A2O Lite “chào sân” ở tuổi 13. Hai thành viên khác là Ayune và Oa cũng ra mắt khán giả ở độ tuổi tương tự.

A2O Soul, với ca khúc trước khi ra mắt (pre-debut), cũng tạo ấn tượng tốt ở cả khả năng vũ đạo và trình diễn. Giống như A2O Lite, nhóm nhạc nam gồm 15 thành viên đa quốc tịch này có những gương mặt nổi bật như Sono, Zai, Ayden và Zet, đều trẻ măng, mới chỉ 14 tuổi.

Việc tuyển chọn và đào tạo các nghệ sĩ thần tượng từ khi còn nhỏ tuổi không phải điều gì lạ đối với Lee Soo-man hay nền âm nhạc K-Pop nói chung trong hơn 2 thập niên trở lại đây. BoA ra mắt với tư cách ca sĩ đơn khi vừa tròn 13 tuổi. Trong khi đó, Taemin của SHINee và Krystal của f(x) lần lượt ra mắt ở độ tuổi 14 vào năm 2008 và 2009.

BoA, Taemin, Krystal đều đến từ SM Entertainment, nhưng đây không phải là công ty giải trí duy nhất ở Hàn Quốc cho ra mắt thành viên nhóm nhạc là trẻ em. HyunA ra mắt cùng Wonder Girls khi mới chỉ 14 tuổi vào năm 2007 dưới trướng JYP Entertainment. Jang Won-young, thành viên của nhóm nhạc IVE, “debut” ở tuổi 14 vào năm 2018 trong nhóm nhạc IZ*ONE; trong khi đó Ni-Ki của ENHYPEN (Belift Lab/HYBE) cũng ra mắt ở tuổi 14 vào năm 2020.

Từ góc độ ngành công nghiệp, nhiều người cho rằng đây là một chiến lược hoàn hảo. Chính Lee Soo-man mô tả quá trình đào tạo trước khi ra mắt công chúng là một phần của chiến lược dài hạn trong việc phát triển mô hình nghệ sĩ. Ông tin rằng việc ra mắt các thần tượng ở độ tuổi 13-15 và tạo dựng chỗ đứng vững chắc cho bản thân ở quãng 16-18 tuổi là điều hợp lý.

Bên cạnh đó, các nghệ sĩ trẻ cũng có lợi thế hơn trong việc kết nối với khán giả cùng độ tuổi, xây dựng một cộng đồng người hâm mộ trung thành đi theo hành trình của một nhóm nhạc.

Trên thực tế, các thần tượng K-Pop thường có sự nghiệp khá ngắn ngủi. Sự hâm mộ của khán giả không kéo dài mãi. Việc ra mắt khi còn trẻ giúp thần tượng có thêm thời gian cho quá trình “hút” fan này. Những nhận định trên của người trong ngành giải trí và giới phê bình văn hoá có vẻ hợp lý. Và việc ra mắt các nghệ sĩ là trẻ em và vị thành niên không còn là điều gì cấm kỵ hay xa lạ trong bối cảnh văn hoá đại chúng phát triển mạnh mẽ tại Hàn Quốc.

Sự hoàn hảo này là dành cho thần tượng trẻ em hay hệ thống giải trí?

Người hâm mộ K-Pop đã chứng kiến những thành công vượt bậc của các thần tượng trẻ em. Từ BoA đến Jang Won-young (IVE), từ Krystal (f(x)) đến Hyein (NewJeans), từ Taemin (SHINee) đến Jungkook (BTS), đều ra mắt ở độ tuổi từ 13-15 và đạt được những thành công rực rỡ.

Ngược lại, thành công có thể phải đánh đổi bằng một quá trình thực tập căng thẳng, với lịch tập luyện dồn dập, chế độ ăn uống bị kiểm soát, áp lực phải chứng minh năng lực và việc bị ép nghỉ học… Thậm chí, thần tượng trẻ em có thể phải hoàn trả các khoản nợ phát sinh trong thời gian làm thực tập sinh, khi còn ở độ tuổi thiếu niên.

Một dự án phỏng vấn 16 cá nhân từng là thần tượng hoặc thực tập sinh tại các công ty giải trí K-Pop do Mạng lưới Nhân quyền Truyền thông Trẻ em và Thanh thiếu niên thực hiện đã đưa ra những kết quả đáng quan ngại.

Trở thành thực tập sinh và ra mắt khi còn quá trẻ khiến nhiều thần tượng phải chịu đựng các quy định nghiêm ngặt về ăn uống, tình trạng suy dinh dưỡng, ngất xỉu hoặc rối loạn kinh nguyệt…

Jungkook (BTS) cũng như nhiều thần tượng khác đã buộc phải lựa chọn không đến trường để đến phòng tập vũ đạo, ca hát khi còn là thực tập sinh. Jihyo (TWICE) cũng gần như mất hẳn “ký ức học trò”, cảm thấy ghen tị với bạn bè vì không được cùng nhau đi ăn bánh gạo cay sau khi tan trường mà phải đến thẳng công ty.

Nhiều nhà phê bình cảnh báo rằng việc đặt trẻ em vào tình cảnh như vậy - trải qua quá trình làm thực tập sinh và ra mắt khi còn quá nhỏ đã tạo ra áp lực rất lớn. Họ không phủ nhận kết quả thu được là những nghệ sĩ biểu diễn vô cùng tài năng, nhưng cái giá phải trả là quá đắt.

Thực tập rất gian nan, nhưng ra mắt và hoạt động cũng không hề dễ dàng với các thành viên nhóm nhạc, đặc biệt là các thành viên nhỏ tuổi. Một mặt, họ phải tuân thủ các quy định của công ty với lịch trình dày đặc; mặt khác, họ thường xuyên phải đối mặt với bình luận ác ý hay bạo lực mạng trong quá trình hoạt động.

Góc khuất về ngành công nghiệp K-Pop, các hợp đồng bóc lột hay điều kiện tồi tàn trong quá trình thực tập không còn là điều quá xa lạ với người hâm mộ K-Pop. Khán giả cũng tỏ ra quan ngại về vấn đề này và thường xuyên lên tiếng chỉ trích các công ty quản lý nghệ sĩ.

Vấn đề bóc lột nghệ sĩ hoặc ngược đãi nghệ sĩ trẻ em không hiếm. Ở các ngành công nghiệp giải trí khác trên thế giới, những vấn đề này thường được xử lý kín kẽ hoặc che giấu kỹ lưỡng. Trong khi đó, điều này lại diễn ra theo một cách khác đối với ngành công nghiệp K-Pop.

Các công ty giải trí Hàn Quốc thường bị người hâm mộ coi là ‘ác quỷ’, và bản chất bóc lột của hệ thống này được phơi bày rõ ràng. Người hâm mộ K-Pop cũng đồng thanh tương ứng rằng: chẳng có công ty nào trong K-Pop là tử tế cả.

Lo lắng và quan ngại sâu sắc, nhưng đến bao giờ mới thay đổi?

Quay trở lại với việc A2O Lite và A2O Soul ra mắt cùng những thành viên trẻ tuổi, nhà sản xuất Lee Soo-man bày tỏ những lo lắng và quan ngại xung quanh vấn đề này. Mới đây, ông đã trình bày bài nói chuyện có chủ đề “Sự sáng tạo của con người và tương lai của K-Culture” tại diễn đàn K-Culture x Tech: The Path to Sustainable Growth ở Seoul, Hàn Quốc.

Lee Soo-man nói: “Giữa các thành viên, có những người chỉ mới 13 hoặc 14 tuổi. Tôi biết nhiều người sẽ lo lắng vì điều này. Tôi hoàn toàn nhận thức được có rất nhiều quan ngại xung quanh vấn đề này. Tôi nghĩ đến việc này nhiều đến mức mất ngủ. Tôi sẽ làm điều tốt nhất có thể”.

Được biết, Sunny (cựu thành viên của nhóm nhạc Girls’ Generation) - hiện là một trong những nhà sản xuất của các nhóm nhạc trực thuộc A2O Entertainment cũng bày tỏ sự quan tâm đến vấn đề này. Cô hy vọng kinh nghiệm của mình cùng việc theo học chương trình liên quan đến tâm lý có thể giúp các nghệ sĩ trẻ có được điều kiện tốt nhất trong quá trình thực tập lẫn hoạt động trong ngành giải trí.

Hiện nay, nhiều công ty giải trí Hàn Quốc đã chú trọng hơn đến việc bảo đảm quyền lợi cho thực tập sinh. Các nhân viên giám sát được bổ sung vào bộ máy của các công ty nhằm bảo đảm các quy định về thời gian lao động, tập luyện và hoạt động của nghệ sĩ được thực hiện. Các quy định pháp luật về giờ làm việc của lao động trẻ em và yêu cầu về sự đồng thuận giữa thần tượng với gia đình cũng phần nào giúp các thần tượng trẻ em có môi trường lành mạnh hơn. Tuy nhiên, điều này vẫn chưa đủ.

Stephanie Choi, trợ lý giáo sư thỉnh giảng tại Đại học New York, người chuyên nghiên cứu về văn hóa đại chúng và chủ nghĩa tiêu dùng tại Hàn Quốc đã phân tích cấu trúc và cách thức vận hành của nền công nghiệp K-Pop.

Bà nhận định rằng: “Nếu ai cũng biết rằng hệ thống này - ở mức độ tốt nhất thì cũng chỉ là khiếm khuyết, còn ở mức độ tệ nhất là đầy rẫy sự ngược đãi - thì tại sao vẫn chưa có những cải cách để bảo vệ các nghệ sĩ vị thành niên khỏi sự bóc lột và ngược đãi, nhất là khi số lượng các nhóm nhạc mới hiện nay đang nhiều hơn bao giờ hết?”

Một câu hỏi thường được đặt ra là: Tại sao không ra mắt các nhóm nhạc có độ tuổi trung bình cao hơn, thay vì tuyển chọn trẻ em? Với ngành công nghiệp đã hình thành triết lý kinh doanh và mô hình vững chắc như K-Pop, câu hỏi này dường như sẽ không bao giờ có câu trả lời.

Có lẽ, vấn đề nằm ở chỗ thanh thiếu niên sẽ hoạt động trong những điều kiện như thế nào. Trong bối cảnh tân tự do (neoliberalism) của ngành công nghiệp K-Pop, việc các nghệ sĩ được trao quyền để phát triển và sáng tạo, thay vì chỉ được huấn luyện để trở thành những “cỗ máy kiếm tiền” là điều rất cần thiết.