Bên cạnh những hình mẫu lý tưởng như Jackie O, Jane Birkin hay Audrey Hepburn trong khuôn khổ địa vị và điện ảnh, ta có một thế hệ nàng thơ rất khác. Đó là những cô gái bước vào thời trang từ đời sống thật. Họ trẻ hơn, mong manh hơn, nổi loạn hơn. Họ bước vào thời trang từ đường phố, phòng tranh, quán bar, các mối quan hệ cá nhân và nhịp sống thật của xã hội đương thời. Họ không sinh ra để trở thành biểu tượng, nhưng chính cách họ sống, mặc và hiện diện đã khiến họ trở thành biểu tượng của cả một thập niên.

Twiggy - tuổi teen và văn hóa Mod lên ngôi

Sinh năm 1949 với tên thật Lesley Lawson, Twiggy xuất hiện đúng vào khoảnh khắc London chuyển mình thành trung tâm văn hóa mới của thế giới phương Tây. “Swinging London” chỉ bối cảnh xã hội nơi quyền lực thẩm mỹ lần đầu tiên rơi vào tay giới trẻ. Âm nhạc bùng nổ, nghệ thuật thoát khỏi khuôn khổ hàn lâm, và thời trang trở thành tiếng nói. Trong bức tranh đó, Twiggy nhanh chóng trở thành gương mặt đại diện cho tinh thần này.

Vóc dáng gầy gò, gần như không đường cong, mái tóc pixie cắt ngắn và đôi mắt to được nhấn mạnh bằng hàng mi dày, khác biệt hoàn toàn với hình ảnh người mẫu gợi cảm của thập niên trước. Twiggy là siêu mẫu tuổi teen đầu tiên, mở ra kỷ nguyên nơi sự trẻ trung không còn là giai đoạn chờ đợi để “đẹp lên”, mà tự thân nó đã là cái đẹp.

Thời trang gắn với Twiggy cũng phản ánh rõ tinh thần Mod đang lan rộng khắp London. Những chiếc váy mini và váy phom A thẳng cắt gọn cơ thể, không nhấn eo, không tôn đường cong và phá vỡ hoàn toàn ngôn ngữ trang phục tôn vinh hình thể đàn bà của thập niên trước. Đôi boots cao cổ hay giày Mary Jane, lối trang điểm mắt đậm với hàng mi kẻ dày trên cả mí trên lẫn mí dưới tạo nên một vẻ đẹp thể hiện trực tiếp tinh thần Mod.

Twiggy từng nói: Thời trang là để nhìn về phía trước

Ảnh hưởng của Twiggy không dừng lại ở sàn diễn hay trang bìa tạp chí. Cô nhanh chóng trở thành biểu tượng văn hóa đại chúng, lấn sân sang âm nhạc và điện ảnh, xuất hiện như gương mặt quen thuộc của đời sống đô thị hiện đại.

Edie Sedgwick - nàng thơ tiệc tùng và bất ổn

Nếu Twiggy là gương mặt của tuổi trẻ lạc quan tại London, thì Edie Sedgwick lại đại diện cho một New York nơi nghệ thuật đương đại, pop art và đời sống về đêm hòa vào nhau hỗn loạn. Sinh năm 1943 trong một gia đình giàu có, Edie lớn lên giữa những mâu thuẫn gia đình, áp lực tinh thần và cảm giác bị kiểm soát kéo dài. Chính xuất phát điểm đó phần nào lý giải vì sao khi bước vào thế giới nghệ thuật New York, Edie chọn sống như thể ngày mai không tồn tại.

Gặp Andy Warhol và trở thành nàng thơ của The Factory, Edie tìm thấy một không gian cho phép cô hiện diện đúng với sự bất ổn của mình. Phong cách của Edie phản ánh trực tiếp tinh thần ấy. Những chiếc váy mini ôm sát, áo cổ lọ, quần tất đen, khoác lông thú và phụ kiện kim loại bản lớn như lớp áo giáp mỏng manh để cô bước qua các đêm tiệc kéo dài bất tận. Lối trang điểm mắt đậm, kịch tính, cùng mái tóc pixie nhuộm bạch kim tạo nên một hình ảnh như thể Edie luôn đứng giữa ánh đèn flash và khoảng trống nội tâm.

Edie mặc lặp đi lặp lại những phom dáng quen thuộc, biến chúng thành dấu ấn cá nhân. Chính sự nhất quán đến ám ảnh này đã định hình hình ảnh “Factory Girl” -chống lại sự bóng bẩy của thời trang thương mại.

Andy Warhol từng nói rằng Edie là một ngôi sao vì cô cháy quá rực rỡ và chính sự rực rỡ ngắn ngủi ấy đã trở thành huyền thoại.

Dù sự nghiệp và cuộc đời ngắn ngủi, Edie Sedgwick vẫn trở thành huyền thoại bởi cô đại diện cho một thẩm mỹ mới của thập niên 60s: anti-glamour. Cái đẹp không còn cần bóng bẩy hay hoàn hảo. Nó có thể u ám, bất ổn, thậm chí đau đớn, nhưng vẫn mang sức hút mạnh mẽ.

Pattie Boyd - thời trang với âm nhạc và cảm xúc

Pattie Boyd bước vào lịch sử thời trang như nàng thơ tiêu biểu của văn hóa pop-rock Anh thập niên 60s. Cô xuất hiện đúng thời điểm “Swinging London” đạt đỉnh cao, khi thời trang, âm nhạc và lối sống của giới trẻ hòa làm một. Là người bạn đời của George Harrison rồi sau đó là Eric Clapton, Pattie hiện diện ngay giữa trung tâm của những chuyển động văn hóa lớn nhất thời đại, nơi thời trang không tách rời khỏi âm nhạc, cảm xúc và đời sống cá nhân.

Ở giai đoạn đầu, Pattie là một cô gái Mod điển hình. Hình ảnh của cô gắn liền với váy mini, phom váy chữ A thẳng, boots cao cổ và đường kẻ mắt đậm, sắc nét. Mái tóc vàng dài với phần mái dày, gương mặt trẻ trung mang nét búp bê khiến Pattie trở thành một trong những gương mặt được nhận diện rõ nhất của phong trào Mod cùng với Twiggy. Phong cách của Pattie thể hiện đúng chất tinh thần hiện đại, tự do và dứt khoát của thế hệ trẻ Anh quốc, những người muốn tách mình khỏi thẩm mỹ bảo thủ của thời hậu chiến.

Tuy nhiên, điều khiến Pattie trở nên đặc biệt nằm ở sự chuyển dịch rất tự nhiên trong phong cách. Khi âm nhạc rock và tinh thần hippie dần lan rộng, thời trang của cô cũng mềm lại, phóng khoáng hơn. Những chiếc váy suông nhẹ, chất liệu rủ, trang phục ít cấu trúc xuất hiện ngày càng nhiều, phản ánh một trạng thái sống đặt cảm xúc lên hàng đầu. Pattie từng chia sẻ rằng cô không cố trở thành biểu tượng thời trang; cô chỉ mặc những gì khiến mình cảm thấy thoải mái.

Pattie Boyd đại diện cho bước ngoặt quan trọng của thập niên 60s: khi thời trang không còn là tuyên ngôn bề ngoài, mà trở thành phần kéo dài của đời sống tinh thần. Qua cô, ta thấy cách một người phụ nữ có thể vừa là nàng thơ, vừa là nhân chứng, vừa là người sống trọn vẹn trong những rung động văn hóa của thời đại. Và chính sự gắn bó chặt chẽ giữa thời trang, âm nhạc và cảm xúc cá nhân ấy đã giúp hình ảnh của Pattie Boyd vượt qua xu hướng nhất thời, để trở thành một biểu tượng bền vững của cái đẹp tự do.

Jean Shrimpton - vẻ đẹp đời thường trở thành chuẩn mực mới

Sinh năm 1942, Jean Shrimpton xuất hiện đúng lúc “Swinging London” đạt đến cao trào. Jean bước vào ống kính với phong thái tự nhiên, mái tóc dài hơi rối, lớp trang điểm tối giản và ánh nhìn bình thản. Chính sự “không cố gắng” ấy lại trở thành cú xoay trục quan trọng của thẩm mỹ thập niên 60s.

Khoảnh khắc định hình tên tuổi Jean là sự kiện Melbourne Cup năm 1965. Cô xuất hiện trong chiếc váy ngắn trên đầu gối, không đội mũ, không mang găng tay. Hình ảnh ấy gây tranh cãi dữ dội và đánh dấu bước ngoặt rằng trang phục nữ không còn phải tuân thủ nghi thức để được xem là “đúng mực”. Từ đó, váy ngắn và tinh thần tự do bước thẳng vào đời sống, không chỉ trên sàn diễn hay trang tạp chí.

Phong cách của Jean gắn liền với váy shift dress phom thẳng, boots cao cổ, bảng màu giản dị và tiết chế phụ kiện. Đây là thời trang của người phụ nữ đô thị mới: di chuyển nhiều, sống độc lập, cần quần áo hiệu quả mà vẫn đẹp.

Ảnh hưởng của Jean Shrimpton mở đường cho thế hệ người mẫu trẻ như Twiggy và nhiều thập niên sau, tinh thần ấy vẫn tiếp tục vang vọng trong hình ảnh của những biểu tượng hiện đại như Kate Moss.

Brigitte Bardot - gợi cảm là bản năng sống

Brigitte Bardot là trường hợp đặc biệt của thập niên 50/60s, không chỉ vì cô là minh tinh nổi tiếng, mà vì cô đã tái định nghĩa khái niệm gợi cảm trong thời trang và văn hóa đại chúng. Sự gợi cảm của Bardot xuất phát từ một cảm giác tự nhiên, buông lơi, đôi khi có phần bất cần.

Phong cách của Bardot gắn liền với những chiếc áo và váy trễ vai, sau này còn được gọi là cổ Bardot để phơi bày bờ vai và xương quai xanh. Váy gingham mang hơi thở đồng quê Pháp, quần capri gọn gàng, giày bệt ballet thoải mái.

Vẻ đẹp của Bardot cũng đi ngược lại mọi chuẩn mực làm đẹp cầu kỳ. Mái tóc vàng xù như chưa từng được sắp đặt kỹ, đường kẻ mắt mảnh nhưng sắc. Trong hồi ký Initials B.B., Bardot từng viết rằng thật buồn khi được ngưỡng mộ vì một hình ảnh không thực sự thuộc về mình. Câu nói ấy phần nào lý giải vì sao bà luôn giữ khoảng cách với danh xưng biểu tượng thời trang, dù thế giới thời trang chưa bao giờ ngừng gọi tên bà.

Phong cách của bà hình thành từ lối sống, từ cơ thể, từ sự lựa chọn được là chính mình. Và chính điều đó khiến Bardot trở thành một nghịch lý thú vị của lịch sử thời trang: một người phụ nữ không cố trở thành biểu tượng. Gợi cảm, trong trường hợp của Bardot chính là quyền năng cá nhân, thứ vẫn tiếp tục vang vọng trong thời trang nhiều thập niên sau đó.